Verhalen van vrijwilligers

Cathy Schipper had er al langere tijd over nagedacht hoe ze als vrijwilliger aan de slag zou kunnen met iets wat haar aansprak. Het Buddy to Buddy project kwam als geroepen en werd een succes, voor haarzelf en voor Madonna het “maatje”waaraan ze gekoppeld werd. Een buddy (uit het Engels afkomstig begrip voor maatje, vriendin of vriend) is een metgezel die je steunt in een nieuwe situatie bij bijvoorbeeld sport, werk of studie. Het Buddy to Buddy project is ruim vijf jaar geleden ontstaan in Zutphen en omgeving. Inmiddels zijn er in 23 gemeenten, verdeeld over het land, met succes projecten gestart. Nieuwkomers die hun land hebben moeten verlaten worden gekoppeld aan een Nederlandse stads- of dorpsgenoten op basis van interesse. Hoe werkt het? Een aantal keren per jaar wordt er een “matchingsronde” georganiseerd. Vooraf zijn er informatiebijeenkomsten waar aan de deelnemers uitleg wordt gegeven over hoe alles in zijn werk gaat en waar vragen worden beantwoord. Met de gegevens van de aanmelding wordt voor de eerste bijeenkomst een soort profiel gemaakt. Tijdens de eerste ontmoeting, het matchingsdiner waarbij meestal de deelnemers zelf gerechten uit verschillende culturen meenemen, wordt er niet alleen gegeten, maar worden ook de buddy’s gekoppeld. Voor Cathy was dat heel bijzonder gebeuren. In het voorjaar van 2025 kwam ze binnen voor het beginfeest in de Gudulakerk in Lochem. Het was er al behoorlijk druk. Er stond een grote tafel met daarop allerlei soorten gerechten. Toen ze dat stond te bekijken kwam ze in gesprek met een vrouw uit Afghanistan. Dat was een leuk contact. Voor het eten kregen de aanwezigen een broche met een afbeelding opgespeld . Daarna kwam de opdracht om dezelfde afbeelding bij iemand anders te zoeken. Zo werd Cathy aan Madonna gekoppeld, toevallig de vrouw waarmee ze na binnenkomst had staan praten! Kennelijk hadden ze bij de intake voor een groot deel dezelfde belangstelling opgegeven. En verder? Het is de bedoeling dat de buddy’s elkaar gedurende vier maanden wekelijks ontmoeten om samen iets te gaan doen. Er is geen sprake van hulpverlening, de buddy’s zijn gelijkwaardig en leren van elkaar. Cathy en Madonna deden allerlei activiteiten: samen koken (en boodschappen doen), verschillende speeltuinen bezoeken om het jongste dochtertje van Madonna een plezier te doen, thee drinken met lekkers erbij, maar vooral veel praten. Om te bespreken hoe het contact verloopt is er het Buddycafé. Je komt in die vier maanden in ieder geval drie keer met andere buddy’s en een coach bij elkaar. Verder zijn er allerlei Buddyactiviteiten waaraan je samen mee kunt doen. Daar ontmoet je ook andere koppels en kun je ervaringen uitwisselen. Je kunt natuurlijk, als dat nodig is ook zelf contact opnemen. Na vier maanden is het traject voorbij en ga je in principe uit elkaar. Dat was ook wat Cathy aantrok: “Er zit een begin en een eind aan”. Maar Madonna en Cathy hebben in die tijd zo’n band met elkaar opgebouwd dat ze ook nu nog regelmatig afspreken om samen bijvoorbeeld taal te oefenen, om bezig te zijn met de theorie voor het rijexamen, of om gewoon bij te praten! Cathy: “Ik kan het iedereen aanraden. Het is een heel bijzondere ervaring om iemand uit een heel andere cultuur te leren kennen.”

‘In 2019 verhuisden mijn vrouw, mijn kat en ik van Amsterdam naar Lochem’, vertelt François. ‘Direct ging ik op zoek naar vrijwilligerswerk bij de vrijwilligerscentrale in Lochem en bezocht daar het Stadshuus om te verkennen wat mogelijk was. Naast de verwijzing naar het Historisch Genootschap Lochem (HGL) waar mijn expertise gevraagd werd, stelde ik voor om een computerinloopspreekuur in het Stadshuus te beginnen. Daar werd mee ingestemd en al snel was het mogelijk om het aanbod van privéspreekuren op te starten’. Op woensdagen is het spreekuur van tien uur tot kwart voor twaalf. Bezoekers kunnen dan niet al te diepgaande vraagstukken inbrengen over het gebruik van computers en de software. Een aanbod dat zoveel mogelijk de inslag heeft van het zelf leren oplossen van problemen; een soort zelfredzaamheidslessen op het vlak van werken met computers. Om op computers te kunnen werken heb je enige basiskennis nodig. François: ‘met een paar privélessen lukt het vaak mensen in alle rust het nodige bij te brengen en onzekerheid weg te nemen over gebruik van PC, tablet of mobiel. Al bij het eerste contact met een vragensteller adviseer ik om dan alleen te komen. Omdat mensen dan openlijker vragen stellen en kunnen leren. Goed bedoelde aanwezigheid van een partner werkt vaak remmend. Wat ik ook nogal eens meemaak is de angst om verkeerde handelingen uit te voeren, een vorm van ‘techno fobie’. Een sprekend voorbeeld van hulpverlening is de situatie waarin mensen terecht komen na het overlijden van een partner. Eigen kinderen zijn soms te druk of wonen te ver weg om een of meerder keren langs te komen. Het komt voor dat iemand met een laptop binnenkomt en zich geen raad weet met wachtwoorden en uiteenlopende vertrouwelijk gegevens, zoals toegang tot bankrekeningen. Dat vraagt dan veel werk en communicatie met instanties om toegang te krijgen. Ander voorbeeld is het omgaan met omvangrijke fotobestanden en de ordening ervan. ‘Ik help mensen dan over de drempel met vooral aandacht voor controle om zelfredzaamheid te bevorderen’, vertelt François. Voor het Historisch Genootschap is hij werkzaam als vrijwilliger op maandagen en dinsdagen. Hier verzorgt hij het beheer van het netwerk en computer randapparatuur. Het vrijwilligerswerk past mooi naast zijn ‘PC-hulp bedrijfje’. Zo heeft hij vrijwel een vol programma. Met de tijd die resteert is hij ook nog eens kunstschilder (zie foto). Het vrijwilligerswerk geeft veel voldoening. Naast de functionele zaken is er sociaal contact met de vraagstellers en met andere vrijwilligers. Er blijft in een samenleving altijd behoefte aan vrijwilligers. François haalt een schatting aan; 1 op de 10 Lochemmers heeft een migratieachtergrond; een onderbenutte pool van vrijwilligers. Tenslotte meldt François dat hij wil bijdragen aan het verlagen van de drempel om ondersteuning te vragen bij het gebruik van computers. Soms zijn probleempjes makkelijk te verhelpen en anders is er altijd nog het privé advies. Het is een middel om te communiceren, te verkennen wat er gaande is en te verbinden met anderen. Voorkomen van eenzaamheid en bevorderen van zelfredzaamheid zijn belangrijke bijkomende doelen. Zie hier het grote succes van Whatsapp en Facebook en daar is computerapparatuur bij nodig!

De hockeyvelden zijn leeg als ik aan kom fietsen. Er branden lichtjes in het clubhuis waar Elsemiek van Gaalen, enthousiast vrijwilliger bij de Lochemse Hockey Club (LHC), op mij wacht. Zij is er klaar voor! Elsemiek, 38 jaar, woont samen met Rutger en is moeder van 3 fanatieke hockeyers, en sinds 3 jaar enthousiaste vrijwilliger bij de hockeyclub. Het mogelijk maken van deze sport voor haar kinderen en anderen, dat is haar belangrijkste motivatie. Ze heeft maar liefst 4 taken bij LHC. Samen met collega Ilona is ze verantwoordelijk voor de planning van de barbezetting op zaterdag. Ook is ze teammanager van het hockeyteam 9 en 10 jarigen, lid van de sponsorcommissie en staat ze graag achter de bar op zaterdag en bij hockeyfeestjes voor de jeugd en verschillende evenementen. Op de vraag wat vind je de leukste klus, hoeft Elsemiek niet lang na te denken “de bardienst; lekker praktisch aan het werk en volop gezelligheid! Op de vraag of ze zelf ook hockeyt antwoordt ze “ik zit sinds kort op de Dames 30-trim op dinsdagavond”. De trimclub is jaren geleden gestart en een initiatief van Anke Prins. Tijdens de trainingen zag zij ouders langs de lijn wachten, maar wat is er nu leuker dan zelf ook een balletje te slaan. Anke is daarom gestart met een training voor ouders en dat is de trimclub geworden. Elsemiek; “Je traint en/of speelt wedstrijden op een ‘half’ veld. Dat scheelt een kilometertje rennen. Respect voor onze kids die op een ‘heel’ veld spelen. Wedstrijd spelen is voor mij toch echt wel de kers op de taart. Ook de derde helft, borreltijd, is erg gezellig ”. Het klinkt druk en het is druk. Zeker naast haar baan bij een Intermediair voor Verzekeringen, Hypotheken en Leningen. LHC staat voor familieclub en iedereen doet mee. Dit is zeker geen loze kreet. “LHC is een bedrijf dat gerund wordt door vrijwilligers”, vertelt Elsemiek. Ouders worden betrokken bij de sport van hun kind en gevraagd de sport mogelijk te maken door een bijdrage te leveren. Bardienst, veldonderhoud, chauffeuren van de sporters, er is genoeg te doen. Op hun website vind je meer informatie over de LHC. Én is hockey een elite sport…? ”Nou nee!” antwoord Elsemiek . “We zijn juist heel laagdrempelig en willen iedereen kennis laten maken met deze leuke sport. Kinderen zelf maken echt geen onderscheid in sport. Ze kiezen waar ze mee in aanraking komen en wat ze simpelweg leuk vinden”. Om de sport te promoten biedt LHC gratis 3 proeftrainingen aan voor kinderen, inclusief het gebruik van een hockeystick. Je hebt alleen je sportschoenen nodig en een bitje voor je tanden. Een bitje kun je kopen in het clubhuis. En als klapper een ijsbon voor een gratis ijsje. Waarom er toch meer kinderen voetballen dan hockeyen, komt volgens Elsemiek mede door het feit dat je nu eenmaal op straat wel voetbalt en niet hockeyt of bijvoorbeeld handbal speelt. “Ik ben erg enthousiast over hockey, en nodig iedereen uit onze sportclub te bezoeken, het met eigen ogen te zien en de sfeer te beleven”. Welzijn Lochem kan je helpen bij het doen van een aanvraag voor het Volwassenenfonds Sport & Cultuur. Wil je meer weten of heb je hulp nodig? Stuur dan een e-mail naar [email protected] . Voor een aanvraag doen voor het Jeugdfonds Sport & Cultuur kan je terecht bij Stichting Leergeld Lochem