Verhalen van vrijwilligers

De Speelotheek Lochem werd op 1 april 2025 opgericht met als doel kinderen op een laagdrempelige manier kennis te laten maken met fysiek en educatief speelgoed. In een tijd waarin schermen vaak de overhand nemen, stimuleert de speelotheek juist de gezonde spelontwikkeling. Tijdens de openingstijden op woensdagmiddag en donderdagavond wordt alles volledig gerund door vrijwilligers. Een van die vrijwilligers is gepensioneerd leerkracht Mariken Hooman. “Toen ik via via hoorde over de speelotheek, was ik meteen enthousiast. Het contact met kinderen en jonge ouders spreekt me enorm aan.” Sinds het afgelopen schooljaar werkt zij elke woensdagmiddag samen met een andere vrijwilliger. “We zetten het speelgoed klaar, nemen het teruggebrachte speelgoed in en controleren het, lenen het opnieuw uit en geven zo nodig advies over wat bij welke leeftijd past.” Mariken vindt het belangrijk dat kinderen leren spelen met ‘echt’ speelgoed. “Er is hier een grote keuze: van vrachtauto’s en keukentjes tot blokken en poppenhuizen. Sommige items zijn razend populair, zoals het paard, de trampoline en het klimrek. Het plezier van de kinderen is zo mooi om te zien, alsof ze een cadeautje mogen uitzoeken.” Ook voor ouders heeft de speelotheek voordelen. “Je hoeft niet alles zelf te kopen en kunt eerst uitproberen wat je kind leuk vindt. Dat is duurzaam én handig: valt het speelgoed niet in de smaak, dan heb je geen miskoop gedaan. En vindt je kind het wél leuk, dan heb je meteen een goed idee voor een verjaardag of Sinterklaas.” Volgens Mariken wordt de speelotheek uitstekend georganiseerd door het bestuur. Dit bestuur bestaat uit zes vrouwen met jonge kinderen, van wie een aantal zelfs nog bij Mariken in de klas heeft gezeten. “Er is veel aandacht besteed aan de kwaliteit van het speelgoed en de inrichting van de ruimte.” Onlangs werd het éénjarig bestaan gevierd met slingers, ballonnen, een grabbelton en koek happen voor de kinderen. De speelotheek is gevestigd in het pand van de Uitlener aan de Larenseweg 30 in Lochem. De Uitlener ondersteunt de speelotheek door huisvesting te bieden. Daarnaast draait de speelotheek op lidmaatschappen, donaties van speelgoed door lokale ondernemers en bijdragen uit fondsen. Op 30 en 31 oktober organiseert de speelotheek een speelgoedbeurs bij OBS De Vennegotte. De opbrengst wordt gebruikt om het assortiment te vernieuwen én om contributie te betalen voor gezinnen die dat zelf niet kunnen bekostigen. Meer informatie is te vinden op www.speelotheeklochem.nl .

Toen de Gorsselse Heide nog militair oefenterrein was stonden er borden en hingen er bij alle toegangspaden regelmatig waarschuwingsvlaggen die meldden dat betreden van het gebied niet toegestaan was, zelfs levensgevaarlijk. Alle waarschuwingsborden zijn al jaren geleden weggehaald en ook die vlaggen zijn er niet meer. Het gebied is nu gedeeltelijk vrij toegankelijk om er te genieten van rust en natuur. Een heel verschil. Ik ben in gesprek met Paul Meessen, één van de twee coördinatoren en vrijwilliger van de Natuurwerkgroep. Hij vertelt enthousiast over het gebied. Hij is daar niet alleen vrijwilliger maar ook gids en verzorgt mede de maandelijkse rondleidingen. Als we na afloop van het gesprek naar de Gorsselse Heide gaan om een foto te maken merk ik dat. Steeds word ik gewezen op een bijzonderheid waar ik anders gewoon aan voorbij was gelopen. De Gorsselse Heide was sinds eind 18 e eeuw militair oefengebied en schietterrein. In 2006 werd het militair gebruik beëindigd en in 2008 zou het gebied openbaar verkocht worden. Een groep inwoners van de voormalige gemeente Gorssel wilde het gebied behouden voor de lokale samenleving. Zij wilden zelf verantwoordelijk worden voor herstel en instandhouding van het verwaarloosde terrein. Daarvoor werd de stichting Marke Gorsselse Heide opgericht. Maart 2009 werd de Gorsselse Heide aangekocht door de stichting IJssellandschap . Het gekoppelde natuurherstelplan werd in samenwerking met de stichting Marke Gorsselse Heide uitgevoerd. “Het grote werk werd door professionele bedrijven uitgevoerd, maar onderhoud en beheer is in handen van de stichting die dit helemaal met vrijwilligers doet. Er is een rentmeester die toezicht houdt en werkzaamheden coördineert”, aldus Paul. De Natuurwerkgroep is actief van september tot en met 15 maart, want dan begint het broedseizoen en worden de vogels en de heide zoveel mogelijk met rust gelaten. Paul: “De werkgroep bestaat uit een wisselend aantal vrijwilligers. Twee keer per maand gaan we een zaterdagmorgen aan het werk van negen tot ongeveer twaalf uur. Op welk stuk van de heide gewerkt wordt, daarover komt een mailtje. Je hoeft je niet op te geven, als je kunt kom je gewoon. Meestal zijn we met 10 á 15 man/vrouw. De werkzaamheden bestaan hoofdzakelijk uit het verwijderen van nieuw opgekomen opslag van berk en grove den. Zonder dat werk zou de heide al snel in bos veranderen.” Het verwijderen gebeurt door het uittrekken van de jonge boompjes. Zo lang ze nog klein genoeg zijn kan dat. Zijn ze al te groot, dan worden ze afgezaagd. “Het werken met een groep is veel plezieriger dan wanneer je het alleen zou doen. Je ziet dat een stuk heide snel schoon wordt als je met z’n allen werkt, maar ook omdat het gezellig is samen te pauzeren en koffie te drinken.” zegt Paul. Als je wandelend op de Gorsselse Heide van rust en natuur geniet, realiseer je je niet altijd dat al dat moois niet vanzelf is gekomen en ook niet zo maar blijft. Daar moet werk voor verzet worden. Mede dankzij de inzet van onder meer de vrijwilligers van de natuurwerkgroep kunnen veel mensen nu, en hopelijk ook in de toekomst genieten van een prachtig stukje heidelandschap.

Aart Lievestro werkt sinds 2023 als vrijwilliger bij Technieklokaal Berkelstreek. Een team van ruim 30 vrijwilligers verzorgt hier lessen voor leerlingen uit de groepen 5, 6, 7 en 8 van ruim 30 basisscholen in Berkelland en Lochem. Bedrijven en scholen staan te springen om technisch talent voor de toekomst en het doel is om kinderen op jonge leeftijd te enthousiasmeren voor de techniek. Aart werkte ruim dertig jaar bij waterbedrijf Vitens en na zijn pensioen tipte zijn vrouw hem om vrijwilligerswerk te gaan doen; eerst bij Technieklokaal Doetinchem en tegenwoordig al weer 3 jaar bij Technieklokaal Berkelstreek. Daarnaast is hij als klompenmaker vrijwilliger bij Museumboerderij Smedekinck in Zelhem. Aart houdt van prutsen in de goede zin van het woord. Prutsen is voor hem dingen maken met de middelen die voorhanden zijn, net zo lang tot iets gerepareerd is; “Niet direct iets nieuws kopen als het kapot gaat, maar eerst zelf proberen te repareren.” Wat zijn ogen zien, kunnen zijn handen maken, dat is wel duidelijk. Hij vindt het fijn om zijn kennis en kunde over te dragen en vindt het waardevol om kinderen de basale handvaardigheden bij te brengen. En de basisschoolleeftijd spreekt hem aan; “Het werken met de kinderen houdt me jong van geest. Het is leuk om gesprekken met ze te hebben, ze hebben hele andere ideeën.” Iedere vrijdagochtend is Aart daarom te vinden in het Technieklokaal Berkelstreek. Stipt om 9 uur op deze vrijdagochtend wandelen 19 basisschoolleerlingen en hun leerkracht het Technieklokaal binnen. Na wat uitleg, begeleiden 5 vrijwilligers de kinderen met verschillende opdrachten aan de werkbanken. Aart begeleidt deze ochtend een groepje van 4 leerlingen bij het maken van een insectenhotel (de opdracht op de huidige foto is een ballonracer). Er wordt druk met potlood afgetekend, gezaagd – met de hand en de elektrische figuurzaag , getimmerd, gemeten, geboord en gehamerd onder ontspannen en toeziend oog van Aart: “Denk je er nog even aan om de veiligheidsbril op te zetten?”. Aart stuurt er vooral op dat de kinderen zelf aan het werk zijn, dat ze zelf ervaren hoe leuk en veelzijdig het werken met verschillende technieken en materialen is: “Het gaat er niet om dat iets perfect in elkaar zit, als het werkstukje uiteindelijk klaar is en de kinderen vonden het leuk, dan is het goed, dan ga ik tevreden weer huiswaarts”. Eén van de kinderen loopt trots met haar werkstukje rond en roept enthousiast: “Dit was oprecht leuk!” Weer een geslaagde ochtend. En de sfeer onder de vrijwilligers beschrijft Aart als zeer gemoedelijk, allemaal (oud)-vakmensen uit het bedrijfsleven. Hij vertelt dat de stichting die het Technieklokaal beheert, goed voor de ruim 30 vrijwilligers zorgt; er wordt 2 a 3 keer per jaar een gezellige activiteit georganiseerd, zoals laatst de bierchallenge bij het Brouwhoes in Lievelde, en daarnaast ontbreekt de kerstborrel en het kerstpakket niet.