Samen fietsen voor de gezelligheid en onafhankelijkheid

‘In 2019 verhuisden mijn vrouw, mijn kat en ik van Amsterdam naar Lochem’, vertelt François. ‘Direct ging ik op zoek naar vrijwilligerswerk bij de vrijwilligerscentrale in Lochem en bezocht daar het Stadshuus om te verkennen wat mogelijk was. Naast de verwijzing naar het Historisch Genootschap Lochem (HGL) waar mijn expertise gevraagd werd, stelde ik voor om een computerinloopspreekuur in het Stadshuus te beginnen. Daar werd mee ingestemd en al snel was het mogelijk om het aanbod van privéspreekuren op te starten’. Op woensdagen is het spreekuur van tien uur tot kwart voor twaalf. Bezoekers kunnen dan niet al te diepgaande vraagstukken inbrengen over het gebruik van computers en de software. Een aanbod dat zoveel mogelijk de inslag heeft van het zelf leren oplossen van problemen; een soort zelfredzaamheidslessen op het vlak van werken met computers. Om op computers te kunnen werken heb je enige basiskennis nodig. François: ‘met een paar privélessen lukt het vaak mensen in alle rust het nodige bij te brengen en onzekerheid weg te nemen over gebruik van PC, tablet of mobiel. Al bij het eerste contact met een vragensteller adviseer ik om dan alleen te komen. Omdat mensen dan openlijker vragen stellen en kunnen leren. Goed bedoelde aanwezigheid van een partner werkt vaak remmend. Wat ik ook nogal eens meemaak is de angst om verkeerde handelingen uit te voeren, een vorm van ‘techno fobie’. Een sprekend voorbeeld van hulpverlening is de situatie waarin mensen terecht komen na het overlijden van een partner. Eigen kinderen zijn soms te druk of wonen te ver weg om een of meerder keren langs te komen. Het komt voor dat iemand met een laptop binnenkomt en zich geen raad weet met wachtwoorden en uiteenlopende vertrouwelijk gegevens, zoals toegang tot bankrekeningen. Dat vraagt dan veel werk en communicatie met instanties om toegang te krijgen. Ander voorbeeld is het omgaan met omvangrijke fotobestanden en de ordening ervan. ‘Ik help mensen dan over de drempel met vooral aandacht voor controle om zelfredzaamheid te bevorderen’, vertelt François. Voor het Historisch Genootschap is hij werkzaam als vrijwilliger op maandagen en dinsdagen. Hier verzorgt hij het beheer van het netwerk en computer randapparatuur. Het vrijwilligerswerk past mooi naast zijn ‘PC-hulp bedrijfje’. Zo heeft hij vrijwel een vol programma. Met de tijd die resteert is hij ook nog eens kunstschilder (zie foto). Het vrijwilligerswerk geeft veel voldoening. Naast de functionele zaken is er sociaal contact met de vraagstellers en met andere vrijwilligers. Er blijft in een samenleving altijd behoefte aan vrijwilligers. François haalt een schatting aan; 1 op de 10 Lochemmers heeft een migratieachtergrond; een onderbenutte pool van vrijwilligers. Tenslotte meldt François dat hij wil bijdragen aan het verlagen van de drempel om ondersteuning te vragen bij het gebruik van computers. Soms zijn probleempjes makkelijk te verhelpen en anders is er altijd nog het privé advies. Het is een middel om te communiceren, te verkennen wat er gaande is en te verbinden met anderen. Voorkomen van eenzaamheid en bevorderen van zelfredzaamheid zijn belangrijke bijkomende doelen. Zie hier het grote succes van Whatsapp en Facebook en daar is computerapparatuur bij nodig!

Ampsen – Met elkaar wandelen, samen kijken en verhalen delen - dat is wat Alie Arfman écht leuk vindt. De natuur is altijd een rode draad in haar leven geweest. Ze sloot zich aan bij IVN, deed een opleiding tot gids en volgde diverse cursussen. Als vrijwilliger zet ze zich nu al achttien jaar lang in om mens en natuur dicht bij elkaar te brengen. Op een winterse dag loop ik met haar over landgoed Ampsen. Ze kan er veel over vertellen en kent het als haar broekzak. Liefde voor de natuur ‘Kijk, dit is het oude kerkenlaantje richting Lochem,’ vertelt ze, als we vanaf de parkeerplaats bij het oude gemeentehuis van Laren het landgoed oplopen. ‘Er stonden twaalf oude eiken, waar nu nog acht van over zijn. Over dit paadje liepen de mensen naar de kerk. Het landschap is sindsdien veranderd door ruilverkaveling. Maar je ziet nog oude elementen, zoals daar een boomwal met knotwilgen.’ Alie heeft 49 jaar in de gehandicapten- en ouderenzorg gewerkt. In coronatijd nam ze het besluit ermee te stoppen. Het was mooi geweest en het werd tijd voor iets anders. ‘Ik ben op een boerderij in Klein Dochteren opgegroeid,’ vertelt ze. ‘Daar leefde ik dicht bij de natuur. Je zag toen nog veel fazanten en patrijzen op het land. Ik heb lang niets met die liefde voor de natuur gedaan, totdat ik op mijn vijfenvijftigste ontdekte hoe leuk ik het vond erover te vertellen. Ik sloot me aan bij IVN en heb daar de opleiding tot natuurgids gevolgd, die anderhalf jaar duurde. Ik specialiseerde me via cursussen in paddenstoelen, planten en vleermuizen. Toen ik met pensioen ging, wist ik dat ik me niet zou gaan vervelen.’ Samen kijken ‘Het allerleukste van het gidsen vind ik de communicatie met mensen. Het samen kijken en verhalen delen,’ vertelt Alie. ‘Op een keer zat er een meisje van 16 jaar in de groep. Ik merkte dat ze er veel van wist. Ze vertelde dat ze een opleiding in Velp volgde die met natuur te maken had. Ontzettend leuk als je zo jong al enthousiast met planten en dieren bezig bent! Ik nodigde haar uit om haar kennis en verhalen met ons te delen. Zo zag ik ineens ook weer nieuwe en andere dingen. Geweldig mooi vind ik dat.’ Onderweg wijst Alie me op allerlei wetenswaardigheden op het landgoed: het sterrenbos, waar allerlei wegen op één centraal punt uitkomen; een lange laan omzoomd met bomen waar de koetsen over reden; een oude ijskelder niet ver van het kasteel. De verse sneeuw zet het landgoed in een sprookjesachtige witte gloed. Alles hangt samen ‘Het is belangrijk om te beseffen dat alles in de natuur met elkaar samenhangt. Zo is door de aanleg van het Twentekanaal in de jaren dertig landgoed Ampsen veel droger geworden. Met allerlei consequenties van dien. Dit geldt ook in het klein. Een tuintje met geschikte bloemen voor insecten draagt bij aan de leefbaarheid voor veel soorten. Het doet er écht toe wat je zelf doet. Als gids hoop ik op mijn manier bij te dragen aan het enthousiasme van mensen voor onze mooie Achterhoekse natuur.’

Zou je met recht kunnen roepen naar Toine Boonman. Hij staat klaar en is altijd in voor een klus als vrijwilliger. In zijn agenda staan de maandag- tot en met donderdagmorgen volgeboekt. “Maar verder zijn er nog gáááten zat in mijn agenda”, vertelt hij zelf. Met zijn basstem verhaalt hij over de vele klussen, werken en banen die Toine als vrijwilliger heeft gedaan en heden ten dagen nog doet. “Ik ben er gewoon ingerold. Vrijwilligerswerk kost tijd, maar je krijgt er zo gigantisch veel voor terug: blijde gezichten, voldoening en dankbaarheid”. En Toine vindt het nog leuk ook. Hij kan zijn talent om dóór te zoeken, verder te vragen en vooruit te kijken volop gebruiken en verder ontwikkelen. Jaren heeft Toine als onderwijzer voor de klas gestaan. Als zijn eigen kinderen gaan sporten, wordt hij al snel bestuurslid van de club. Dan krijgen zij de leeftijd “op de club” te gaan bij de Jeugdraad in Almen en wordt hij als bestuurslid gevraagd. Enkele jaren later gevolgd door de Oranjevereniging, “de feestfabriek” zoals hij zelf zegt. Daar helpt hij o.a. mee met het organiseren van het 3-daagse Almens Feest, Koningsdag, Pasen en de dodenherdenking op 4 mei. Een mooi gedicht, een goede spreker, een stukje Almens oorlogsgeschiedenis erbij zoeken, dit alles heeft hij met veel voldoening gedaan. In 2014/2015 wordt Toine overvallen door lichamelijke ongemakken en volgt een totale afkeuring. Geen “voor de klas staan meer”. Zijn hart ligt bij kinderen, dus is hij nu drie ochtenden in de week op school te vinden als begeleider van kinderen die extra aandacht nodig hebben. Ook geen paardenspan meer rijden met zijn Welsh pony’s, wat zijn grote hobby is geweest. Toine: ”dikke streep eronder, niet zeuren van o, o, wat jammer!! Nee!! Zó genoten van al die keren en daar kijk ik op terug. Je ondergraaft jezelf als je je laat beïnvloeden door tegenslag. Het is een keuze. Kijk naar Nelson Mandela!” Voor de huisartsenpraktijk brengt hij medicijnen rond, nu een paar keer extra omdat een collega ziek is. Ook in Harfsen. Als Toine, een deuntje fluitend, met een tas het pad opkomt, hoort hij vragen: “is dat fluitje te koop?” Verrast en vrolijk vervolgt Toine dan zijn weg. “Daar doe je het toch voor!” Voor Museum Staal is Toine niet alleen gastheer op de vloer, hij is ook lid van het bestuur. Na een paar maanden gesloten te zijn, zijn de deuren gelukkig net weer opengegaan voor bezoekers. En op de woensdagochtend is hij te vinden als gastheer bij de inloopochtend voor ouderen. Over de Berkelzomp, waar hij al een paar jaar vrijwillig schipper is, weet hij veel te vertellen: niet alleen de geschiedenis van de zompen, die over de Berkel van Zutphen naar Vreden voeren, maar ook over de goederen die ooit vervoerd zijn. Vooral de schnapps, jenever, in houten tonnen waren favoriet. Menig schipper die toentertijd een gaatje in het deksel boorde, een rietstengel plukte en meerdere slokken genoot… om het vochtniveau op peil te houden werd het vat weer gevuld met water uit de Berkel: nu te koop in flesjes als… Berkelbitter! “Ik ben een van de vele vrijwilligers in Almen, omdat je met elkaar het dorp draagt. In Almen worden plannen gemaakt en ze worden nog uitgevoerd ook! De kracht van Almen is ‘een beetje eigenwijzigheid’ op een positieve manier, net als De hoofdige boer!”