Buitenkunstig: een kunstig stukje organisatiewerk

De Speelotheek Lochem werd op 1 april 2025 opgericht met als doel kinderen op een laagdrempelige manier kennis te laten maken met fysiek en educatief speelgoed. In een tijd waarin schermen vaak de overhand nemen, stimuleert de speelotheek juist de gezonde spelontwikkeling. Tijdens de openingstijden op woensdagmiddag en donderdagavond wordt alles volledig gerund door vrijwilligers. Een van die vrijwilligers is gepensioneerd leerkracht Mariken Hooman. “Toen ik via via hoorde over de speelotheek, was ik meteen enthousiast. Het contact met kinderen en jonge ouders spreekt me enorm aan.” Sinds het afgelopen schooljaar werkt zij elke woensdagmiddag samen met een andere vrijwilliger. “We zetten het speelgoed klaar, nemen het teruggebrachte speelgoed in en controleren het, lenen het opnieuw uit en geven zo nodig advies over wat bij welke leeftijd past.” Mariken vindt het belangrijk dat kinderen leren spelen met ‘echt’ speelgoed. “Er is hier een grote keuze: van vrachtauto’s en keukentjes tot blokken en poppenhuizen. Sommige items zijn razend populair, zoals het paard, de trampoline en het klimrek. Het plezier van de kinderen is zo mooi om te zien, alsof ze een cadeautje mogen uitzoeken.” Ook voor ouders heeft de speelotheek voordelen. “Je hoeft niet alles zelf te kopen en kunt eerst uitproberen wat je kind leuk vindt. Dat is duurzaam én handig: valt het speelgoed niet in de smaak, dan heb je geen miskoop gedaan. En vindt je kind het wél leuk, dan heb je meteen een goed idee voor een verjaardag of Sinterklaas.” Volgens Mariken wordt de speelotheek uitstekend georganiseerd door het bestuur. Dit bestuur bestaat uit zes vrouwen met jonge kinderen, van wie een aantal zelfs nog bij Mariken in de klas heeft gezeten. “Er is veel aandacht besteed aan de kwaliteit van het speelgoed en de inrichting van de ruimte.” Onlangs werd het éénjarig bestaan gevierd met slingers, ballonnen, een grabbelton en koek happen voor de kinderen. De speelotheek is gevestigd in het pand van de Uitlener aan de Larenseweg 30 in Lochem. De Uitlener ondersteunt de speelotheek door huisvesting te bieden. Daarnaast draait de speelotheek op lidmaatschappen, donaties van speelgoed door lokale ondernemers en bijdragen uit fondsen. Op 30 en 31 oktober organiseert de speelotheek een speelgoedbeurs bij OBS De Vennegotte. De opbrengst wordt gebruikt om het assortiment te vernieuwen én om contributie te betalen voor gezinnen die dat zelf niet kunnen bekostigen. Meer informatie is te vinden op www.speelotheeklochem.nl .

Toen de Gorsselse Heide nog militair oefenterrein was stonden er borden en hingen er bij alle toegangspaden regelmatig waarschuwingsvlaggen die meldden dat betreden van het gebied niet toegestaan was, zelfs levensgevaarlijk. Alle waarschuwingsborden zijn al jaren geleden weggehaald en ook die vlaggen zijn er niet meer. Het gebied is nu gedeeltelijk vrij toegankelijk om er te genieten van rust en natuur. Een heel verschil. Ik ben in gesprek met Paul Meessen, één van de twee coördinatoren en vrijwilliger van de Natuurwerkgroep. Hij vertelt enthousiast over het gebied. Hij is daar niet alleen vrijwilliger maar ook gids en verzorgt mede de maandelijkse rondleidingen. Als we na afloop van het gesprek naar de Gorsselse Heide gaan om een foto te maken merk ik dat. Steeds word ik gewezen op een bijzonderheid waar ik anders gewoon aan voorbij was gelopen. De Gorsselse Heide was sinds eind 18 e eeuw militair oefengebied en schietterrein. In 2006 werd het militair gebruik beëindigd en in 2008 zou het gebied openbaar verkocht worden. Een groep inwoners van de voormalige gemeente Gorssel wilde het gebied behouden voor de lokale samenleving. Zij wilden zelf verantwoordelijk worden voor herstel en instandhouding van het verwaarloosde terrein. Daarvoor werd de stichting Marke Gorsselse Heide opgericht. Maart 2009 werd de Gorsselse Heide aangekocht door de stichting IJssellandschap . Het gekoppelde natuurherstelplan werd in samenwerking met de stichting Marke Gorsselse Heide uitgevoerd. “Het grote werk werd door professionele bedrijven uitgevoerd, maar onderhoud en beheer is in handen van de stichting die dit helemaal met vrijwilligers doet. Er is een rentmeester die toezicht houdt en werkzaamheden coördineert”, aldus Paul. De Natuurwerkgroep is actief van september tot en met 15 maart, want dan begint het broedseizoen en worden de vogels en de heide zoveel mogelijk met rust gelaten. Paul: “De werkgroep bestaat uit een wisselend aantal vrijwilligers. Twee keer per maand gaan we een zaterdagmorgen aan het werk van negen tot ongeveer twaalf uur. Op welk stuk van de heide gewerkt wordt, daarover komt een mailtje. Je hoeft je niet op te geven, als je kunt kom je gewoon. Meestal zijn we met 10 á 15 man/vrouw. De werkzaamheden bestaan hoofdzakelijk uit het verwijderen van nieuw opgekomen opslag van berk en grove den. Zonder dat werk zou de heide al snel in bos veranderen.” Het verwijderen gebeurt door het uittrekken van de jonge boompjes. Zo lang ze nog klein genoeg zijn kan dat. Zijn ze al te groot, dan worden ze afgezaagd. “Het werken met een groep is veel plezieriger dan wanneer je het alleen zou doen. Je ziet dat een stuk heide snel schoon wordt als je met z’n allen werkt, maar ook omdat het gezellig is samen te pauzeren en koffie te drinken.” zegt Paul. Als je wandelend op de Gorsselse Heide van rust en natuur geniet, realiseer je je niet altijd dat al dat moois niet vanzelf is gekomen en ook niet zo maar blijft. Daar moet werk voor verzet worden. Mede dankzij de inzet van onder meer de vrijwilligers van de natuurwerkgroep kunnen veel mensen nu, en hopelijk ook in de toekomst genieten van een prachtig stukje heidelandschap.

Na het uitbreken van de oorlog in Oekraïne vluchtte Sasha in maart 2022 met haar vader en dochter naar Nederland. Ze werd gastvrij ontvangen en stortte zich op allerlei activiteiten. Al gauw voelde ze zich, ondanks de moeilijke omstandigheden, thuis in Lochem. ‘Geef nooit op. Probeer, probeer, en probeer opnieuw,’ is haar motto. Een inspirerend verhaal van een enthousiaste doorzetter. Vlucht ‘Toen we in maart in Krakau aankwamen, was ik compleet in shock. We konden kiezen naar welk land we wilden, maar ik was zo moe dat ik geen keuze kon maken. Een vrouw zei: ‘Ga naar Nederland, dan heb je vanavond al een douche, een bed en een maaltijd.’ We kwamen terecht bij Tonnie en Monique Tekelenburg in Lochem, die hun huis voor ons openstelden. Geweldige mensen, die nu mijn vrienden zijn. Daarna hebben we een tijdje in EuroParcs gewoond en sinds november verblijven we in de opvanglocatie voor Oekraïners aan de Zutphensestraat. Ik kan niet stil zitten. Als je druk bent met van alles, heb je geen tijd voor het verleden en de toekomst en ben je gefocust op het nu. Daarom doe ik ontzettend veel: ik volg Nederlandse les en een opleiding tot boekhouder, zorg voor mijn gehandicapte vader, run mijn eigen bedrijf en doe vrijwilligerswerk.’ Eigen bedrijf VNATURI Via haar bedrijf VNATURI organiseerde Sasha tekenlessen in Kyiv met een focus op tekenen naar (levend) model. Dit project coördineert ze vanuit Nederland nog steeds en onlangs organiseerde ze een eerste tekensessie in Lochem. ‘Kunst is wat mij ‘mij’ maakt, maar ze zeiden hier dat ik er mijn geld niet mee zou kunnen verdienen om in mijn levensonderhoud te voorzien. Daarom ben ik een opleiding boekhouding gaan volgen. Dat is zó interessant: ineens begrijp ik hoe geld werkt. Ik zou graag in een bedrijf werken én VNATURI willen uitbreiden. Ik stel hoge doelen omdat ik iets nuttigs wil doen voor anderen.’ Tangolessen Dat is ook haar drijfveer voor de uitdagende activiteiten die ze voor vluchtelingen en andere belangstellenden organiseert: ‘Vluchtelingen hebben veel meegemaakt en zijn vaak getraumatiseerd. In Den Haag ontmoette ik de Oekraïense Roxanne en de Turkse Dunaj. Zij zijn dansleraren en er ontstond een geweldige klik.’ Dit leidde tot het idee om in Lochem tangolessen voor vluchtelingen en Nederlanders te organiseren. Sasha zocht contact met de gemeente en die was bereid het project ‘Inspire of Tango’ te faciliteren en tangolessen voor mensen met lage inkomens te betalen. Sasha zette zich als vrijwilliger in om de organisatie rond te krijgen en neemt zelf deel aan de cursus, die twee keer per maand in het Stadshuus wordt gehouden. ‘Ik kon nooit op hoge hakken lopen. Ik dacht: nu wil ik tango leren dansen op hoge hakken. Tijdens het dansen ben je concreet bezig: hoe zet ik die stap, hoe voorkom ik dat ik op de tenen van mijn partner sta, kortom: je hebt zoveel te managen dat je niet meer aan je problemen denkt. Zo creëer je veiligheid voor jezelf. Dit werkt ook zo met kunst: je komt met je gevoel in het hier en nu en je maakt stappen. “It saved my life. I begin myself again.”