Waar het hart van vol is....

Doorgaans ligt de kazerne aan de Van Damstraat in Barchem er verlaten bij. Als je niet bekend bent in het dorp, zou je zelfs kunnen denken dat hier nooit iets gebeurd. Grote overheaddeuren onttrekken de twee brandweervoertuigen aan nieuwsgierige blikken. De wervende teksten aan het metalen hekwerk naast lege parkeerplaatsen wapperen in de wind: Brandweer Barchem zoekt vrijwilligers! (m/v) Durf jij de uitdaging aan? Het Barchemse straatbeeld verandert wanneer de pieper afgaat. Er verschijnen (bak- en lig) fietsende mannen in zwarte brandweerkleding met een rode streep op hun borst. Een enkeling trekt een sprintje richting kazerne. Vrijwilligers uit het buitengebied stuiven (soms letterlijk) met de auto richting de kleine dorpskern. Alle brandweerlieden wonen of werken dicht in de buurt van de kazerne. En dat is niet voor niets: de aanrijtijd is ’s nachts vier minuten, overdag krijgen de vrijwilligers vanwege mogelijke drukte op de weg dertig seconden extra. Postcommandant Bert Nijenhuis is trots op zijn team én continu op zoek naar nieuwe mensen. De vijftien vrijwilligers zijn 24 uur per dag, 7 dagen per week paraat om hulp te bieden bij branden of hulpverlening bij ongevallen. Aan de hand van de postcode is er een routeplanner die bepaalt welk team er het snelst kan zijn. Er moeten minimaal 6 vrijwilligers in de auto zitten voor de brandweer kan uitrukken. Met de huidige vijftien vrijwilligers is dat een uitdaging, met name overdag. Er wordt actief gezocht naar nieuwe teamleden die in Barchem wonen en vanuit huis werken. Ook als je parttime werkt en enkele dagdelen beschikbaar bent, ben je van harte welkom. De auto vertrekt zodra er genoeg menskracht aanwezig is. Het woord auto blijkt overigens een understatement: het betreft een tankautospuit met een waterreservoir van 3000 liter en een pompcapaciteit van 2400 liter per minuut. De brandweerwagen kan worden ingezet bij grotere branden. Mocht de klus groter zijn dan het Barchemse team aankan, dan wordt opgeschaald naar meerdere auto’s en komt er hulp vanuit Ruurlo, Borculo of Lochem. Uiteraard verleend ook Barchem bijstand aan deze korpsen. Eenmaal onderweg is er contact met de alarmcentrale en ontstaat een steeds completer beeld van wat aan de hand is. Er wordt gewerkt volgens protocollen. Wanneer de auto ter plaatse komt weet iedereen precies wat er moet gebeuren. Tijdens het interview met Bert, Frank, Ronald en Martijn wordt helder dat de brandweervrijwilligers van Barchem een hecht en betrokken team zijn, dat op dit moment uitsluitend uit mannen bestaat. Er wordt naarstig gezocht naar vrouwen. De brandweerlieden hebben allemaal een tweejarige opleiding gevolgd. Daarnaast is er sprake van een terugkerende medische keuring. Iedere maandagavond wordt geoefend om geleerde kennis op peil te houden. Frank, Ronald en Martijn zijn respectievelijk 15, 7 en 18 jaar lid van het team en actief benaderd om bij de brandweer te komen. Samenwerken en van betekenis zijn voor mens en dier in de eigen omgeving geeft hen veel voldoening. De individuele kwaliteiten en inbreng van de leden worden binnen dit team zeer gewaardeerd. Aan animo om de handen uit de mouwen te steken geen gebrek. Er wordt flink gebaald als de auto net weg is. ‘ En dan sta je hier met z’n drieën omdat je te laat bent’. Er zijn te veel verhalen om hier te delen: naast serieuze zaken, hebben deze vrijwilligers door de jaren heen zeker ook leuke en grappige dingen meegemaakt. Ben je sportief, stressbestendig en praktisch ingesteld? Ben je tussen 18 en 45 jaar oud en heb je een goede lichamelijke en geestelijke conditie? Kun je improviseren, houd je van een bak sterke koffie en beschik je over een behoorlijke dosis doorzettingsvermogen en verantwoordelijkheidsgevoel? Dan is dit team op zoek naar jou! Wil jij weten wat het brandweerwerk en het Barchemse team te bieden hebben? Bekijk de vacature op onze website, neem contact op met postcommandant Bert Nijenhuis of spreek één van de huidige vrijwilligers aan en stel je vragen. Ze zijn er klaar voor.

Wat doe je als je fanatiek legobouwer bent en graag bijzondere items aanschaft? Het bouwen geeft de meeste voldoening, verzamelen is ook leuk, soms maak je een project meer dan één keer, maar dan? In 2015 besloten de broers Jeroen en Frans Snijders Blok hun grote verzameling van ongeveer 1000 legosets niet meer alleen op zolder te bewaren, maar ze uit te lenen aan belangstellenden. Daarvoor werd de Stichting legotheek Eefde opgericht. Ik spreek met Dianca, één van de ruim 30 vrijwilligers die actief zijn in de legotheek. Ze vertelt met passie over de geschiedenis en de werkwijze van deze, voor Nederland unieke lego-uitleen. Zelf is ze, samen met haar zoon Chris enthousiast legobouwer, lid sinds 2018 en ruim 4 jaar actief als vrijwilliger. (Chris is met 14 jaar een van de jongste vrijwilligers) De legotheek werd ondergebracht in dorpshuis “Het Hart”. Door de groei van het aantal beschikbare sets was de ruimte daar na twee jaar te klein geworden. In het poortgebouw van de voormalige Detmerskazerne werd een nieuw onderkomen gevonden. Toen ook die ruimte te krap werd verhuisde de legotheek naar de oude gymnastiekzaal naast OBS Villa 60 in Eefde. Na wat aanpassingen is daar sinds juni 2023 een grote, overzichtelijke ruimte voor de meer dan 3000 legosets. Door de hoogte van de zaal was het mogelijk om er (in de winter 2024/2025) een verdieping in aan te brengen om het uitleen aanbod nog beter en overzichtelijker te kunnen presenteren. Regelmatig worden er nieuwe sets aangeschaft, zo blijft het aanbod uitdagend. Dit alles kan betaald worden vanuit het lidmaatschaps- en uitleengeld. Het aantal leden van de legotheek blijft groeien. Het zijn er nu zo’n 2000. Ze zijn van alle leeftijden en afkomstig uit de zeer wijde omgeving. Al het werk in de legotheek wordt gedaan door vrijwilligers. Dat zijn niet alleen fanatieke legobouwers, je kunt om veel redenen mee gaan helpen. Dianca: “Het contact met de leden en met de groep medewerkers is voor mij een reden om dit te doen. Ik ben afgekeurd, zit veel in een rolstoel en ik miste toen de contacten met mijn collega’s. Ik was op zoek naar iets dat mij voldoening zou geven en dat heb ik hier gevonden. Ik ben drie á vier dagen per maand in de legotheek aanwezig. Ik doe vooral de uitleenadministratie, aan de balie spreek je veel mensen. Na een dag werken ga ik meestal met veel nieuwe energie naar huis.” Als vrijwilliger doe je vooral wat je leuk vindt en waar je goed in bent. Je bepaalt zelf hoeveel tijd je beschikbaar bent. De werkzaamheden omvatten o.a. bezetting tijdens de openingstijden, uitleenadministratie, nieuw aangekochte, ingebrachte sets of schenkingen klaarmaken om uit te lenen, reparatie en onderhoud, websitebeheer, redactie en pr. Twee tot vier keer per jaar is er een vrijwilligersbijeenkomst. Jaarlijks is er voor alle vrijwilligers (ook het bestuur werkt als vrijwilliger) een barbecue en een stamppotbuffet.

Op weg naar Huis Verwolde volg ik de aanwijzing ‘kasteel’. Ben ik verkeerd gereden? Nee, het aanzien van het gebouw is als een statig kasteel; zo omvangrijk met een toren aan de rechterzijde en een royaal parkgebied eromheen. Bij de opgang van de bordestrap loopt Matty Veymeyer-Gohres me tegemoet. Zij heeft als vrijwilliger haar werkterrein bij Huis Verwolde, waar zij suppoost en gids is. Ze is een van de 80 vrijwilligers waarvan 25 gidsen die in wisseldiensten werken. In 1976 kocht Gelders Landschap het landgoed voor een symbolisch bedrag van een gulden van de baron die er toen nog woonde. Het huis is in beheer van de Stichting Vrienden van der Geldersche Kasteelen waarvoor ongeveer 700 vrijwilligers hun inzet leveren. Matty over het Huis Verwolde Huis Verwolde werd in 1776 gebouwd. Dat was in de tijd dat Verwolde nog een aparte gemeente was (1814-1850). De huidige ‘eetkamer’ diende in 1850 nog als raadszaal. In 1926 vond een omvangrijke verbouwing plaats. Moderniteiten uit die periode werden aangelegd, zoals veel elektrapunten, stromend koud en warm water en een lift. Er woonden zes generaties familie Van der Borch. Fascinerend is het contrast van de hoge plafonds op de ‘bel-etage’ en de personeelsvertrekken. Anders gezegd de bewoners bewoonden de royale kamers en het personeel werkte zonder luxe in de lagere en kleinere vertrekken. Zo was het in die tijd. Matty 71 jaar oogt vitaal. Haar arbeidzame leven lag voor vele jaren in de jeugdzorg. Vlak voor de Corona-periode begon ze aan het werken in Huis Verwolde. Het werk vereist veel lopen door het pand, waarbij alleen het traplopen wat langzamer gaat. Naast Huis Verwolde is ze ook nog vrijwilliger bij de Canadese begraafplaats in Holten. Matty beschrijft het huis en de inrichting als sfeervol en als een beleving terug in de tijd. “Mijn insteek is het verleden levend houden”. Matty vindt de eetkamer met kroonluchter het mooiste om te zien. Opmerkelijk is ook de koelkast uit die tijd. Een houten kast met dubbele wanden en een binnenwerk van zink. Tijdens rondleidingen stellen vooral kinderen vaak bijzondere vragen, bijvoorbeeld over de schilderijen: “Wie waren die mensen?” Matty verzint dan aansprekende antwoorden, zoals: “In die tijd hadden ze geen foto’s en net als nu wil iedereen selfie om aan anderen te laten zien”. Met name groep 6 en 7 hebben vaak de leukste onbevangen vragen en verbazing. Gidswerk verhalen op maat Gidswerk is echt geen standaardverhaaltje vertellen, dat zou saai worden. Wel is het belangrijk zo goed mogelijk het karakter van de groep in te schatten. Meestal lukt het dan de verbinding te maken. Ter voorbereiding op het gidswerk wordt een basisopleiding aangeboden maar in de praktijk gaat de kennisverrijking steeds door. “Soms weet ik geen antwoord op vragen. Dan draai ik er dan niet omheen en zeg dat ik het uitzoek voor een volgend bezoek”. Tenslotte, de vraag hoe Matty haar inzet als vrijwilliger ziet? “De kunst is om geschiedenis te laten herleven op een manier die aansluit bij de groep. Het werk geeft voldoening als er na een geslaagde rondleiding interesse en interactie was. Ik ben helemaal op mijn plek met het vrijwilligerswerk, het draagt bij aan zingeving en ik word er blij van.” Voor meer over de historie van Huis Verwolde of nog beter een bezoek: ( https://www.glk.nl/verwolde/huis-verwolde )