Samen kijken en verhalen delen

Het vrijwilligerswerk zit in haar genen. Ze doet het dan ook al vele jaren bij diverse gelegenheden met veel betrokkenheid, plezier en liefde. Dat geeft haar veel voldoening. In het ouderlijk gezin is ze naar Turkse normen en waarden opgegroeid. Als volwassen, moderne Islamitische vrouw heeft ze haar plek in de Lochemse gemeenschap gevonden: in de Turkse, maar zeker ook bij de Lochemse inwoners. Ayse Boya vertelt. AL VROEG VOOR ANDEREN KLAARSTAAN Als 2-jarige is Ayse met haar ouders vanuit Turkije naar Nederland verhuisd en in Lochem komen wonen. Thuis is alles Turks, maar op school leert ze de Nederlandse taal en cultuur. “Voor de mensen van de eerste generatie gastarbeiders heb ik veel kunnen betekenen. Maar ook bij sterfgevallen heb ik veel kunnen helpen. Een Turkse/Islamietische gewoonte is om zeven dagen lang de nabestaanden zorg uit handen te nemen, want zij moeten kunnen rouwen. Aan de gastvrijheid, die hoog in het vaandel staat, kunnen ze dan niet voldoen. Buren bieden de nodige troost door voor al het eten te zorgen: ontbijt, lunch, avondeten en ook koffie en thee met lekkere dingen voor iedereen die langskomt. Na de begrafenis verwerkt ieder het verlies op zijn eigen manier. Over het algemeen wordt elk jaar de sterfdag herinnerd door zoveel mogelijk ‘sadaqa’ (liefdadigheid) te verrichten. Dit houdt in dat je in naam van je overleden dierbaren, vrijwillig etenswaren uitdeelt en diensten verricht om Allah tevreden te stellen. Wij verzoeken mensen daarbij de overledene te herdenken en gedenken, door zijn/haar naam in het gebed mee te nemen”. LIEFSTE WENS: EEN EIGEN WINKEL Ondernemend als Ayse is, heeft ze gedroomd van een eigen winkel. Deze droom kwam uit, al duurde het niet lang, door Turkse levensmiddelen te verkopen in de winkel van de Selimiye moskee in Lochem. Ayse: “En dan verkopen aan alle mensen die hier binnen komen: niet alleen de moskee bezoekers. De meeste contacten en netwerken zijn mede dankzij ‘het winkeltje’ tot stand gekomen. Sindsdien houd ik deze contacten warm. Het liefst zie ik de Turkse cultuur naast de Nederlandse, Lochemse cultuur bestaan”. Dat doet zij door met één warme hand veel voor haar cultuur te doen en met haar andere warme hand contact met de Lochemse mensen te houden. “Ik wil zowel naar de kerk als naar de moskee kunnen gaan waar niemand commentaar of kritiek op heeft. Beiden gebouwen bieden meer dan geloofsbelijdenis. Er zijn rondleidingen, lezingen in de moskee en concerten, tentoonstellingen, spreekbeurten in de kerk, die interessant voor iedereen zijn.” GEDACHTENISBIJEENKOMST LEVENDE NAMEN Op de route van de gedachtenisbijeenkomst Levende Namen op de Nieuwe Begraafplaats Lochem, 29 oktober a.s. staat Ayse met nog enkele vrijwilligers van de moskee, bij het Islamitische gedeelte om iedereen troost te bieden. Dat doen zij door ‘helwa’, het Turkse troosteten, uit te delen aan ieder die een naam levend wil houden. “Noem tijdens je gebed of in je gedachten vanavond de naam of namen van diegene die van je heen gegaan is of zijn, opdat ze niet worden vergeten. Ik hoop van harte, dat mijn geloofsgenoten de gedachten, om vlak voor zonsondergang op deze specifieke avond geen begraafplaats te bezoeken, opzij kunnen zetten. Immers, de sfeer en de intentie zijn anders en kunnen bijdragen aan mooie, nieuwe contacten en lieve, troostende woorden”.

Samen met haar man Serge is Esther van Dijk uit Gorssel heel wat uren te vinden in de Detmerskazerne in Eefde. Als vrijwilliger is ze actief voor het Veteranen Ontmoetingscentrum (V.O.C.) dat er is gevestigd in de voormalige officiersmess. Esther en Serge zijn zelf veteranen. In 1996 en 1997 zijn zij voor Defensie uitgezonden naar Bosnië. Na deze missie zijn beiden afgezwaaid en hebben ze een gezinsleven opgebouwd. Esther behaalde in dienst haar diploma voor vrachtwagenmonteur, maar gebruikte dit in eerste in instantie niet. Esther: “ Toen ik uit het leger ben gegaan was ik zwanger en kon geen parttimebaan als monteur vinden, toen ben ik via mijn schoonouders in de horeca terecht gekomen. Het monteurswerk mistte ik heel erg, dus na een aantal jaren ben ik weer aan de slag gegaan als service adviseur bij Skoda, Volvo, MAN en nu werk ik alweer een aantal jaar bij Volkswagen Deventer.” Zo gingen er 25 jaar voorbij en Esther deed eigenlijk weinig met haar veteraan-zijn. Tot zij en Serge via een kennis in contact kwamen met het Veteranen Ontmoetingscentrum in Doetinchem en dachten, maar dit is toch wel ontzettend leuk. Esther vertelt: “Ik ben daar in het bestuur gekomen en twee jaar actief geweest. Maar Doetinchem is best ver en rondom onze woonplaats Gorssel was verder niets voor veteranen, dus dat was het startschot voor een nieuw centrum.” “Deze plek is heel bijzonder” “We zijn gestart in een schooltje in Epse. Daar hebben we drie maanden gezeten en toen kregen we deze plek aangeboden. Dit is echt voor ons en voor veel veteranen dé plek. Ik weet nog toen we hier begonnen en er een oude dienstplichtige langskwam. Hij liep onder de poort door en zag dat een groot deel van de kazerne afgebroken was en die man heeft ontzettend staan huilen. De plek is voor met name voor veel ex-dienstplichtigen heel bijzonder. De kazerne heeft ze op één of andere manier omarmt. Je hoort veel verhalen over hoe ze het hier naar hun zin hebben gehad.” Inmiddels ontmoeten de veteranen elkaar alweer acht jaar in de Detmerskazerne. Het ontmoetingscentrum in Eefde is onderdeel van een landelijk orgaan Veteranen Ontmoetingscentra. Esther geeft uitleg: “Er zijn 25 plekken door heel Nederland en één op Curaçao. Om rond te komen krijgen we een klein beetje subsidie vanuit het overkoepelend orgaan en vragen we een bijdrage aan de mensen die hier komen als we bijvoorbeeld eten maken of activiteiten organiseren. Daarnaast overleggen we momenteel met de gemeente over met name de huur van deze plek. Het is een dure plek, maar we willen hier niet weg, want het ontmoeten hier is heel belangrijk voor de veteranen.” ‘Een luisterend oor kost niets’ “We zijn vooral ’s avonds geopend en draaien volledig op vrijwilligers. Dat zijn niet allemaal veteranen, maar veelal ex-dienstplichtigen en partners van ex-militairen. De mensen die hier komen zijn heel divers uit alle geledingen van defensie en het thuisfront en van alle leeftijden. Heel mooi vind ik dat het vrouwengehalte hier hoog is. Dat geeft aan dat we laagdrempelig zijn en men hier snel vertrouwd is. Het doel van een ontmoetingsplek is r uimte bieden aan mensen om lotgenoten te ontmoeten en eventueel te praten over dingen die ze hebben meegemaakt. Het is de plek, de rust en de ruimte, maar ook de vrijwilligers en hun luisterend oor. Dat kost niks, maar het is zo kostbaar voor degene die het ontvangt. En dat is wat we hier willen bereiken.”

Herinrichten van je leven…. In het najaar gaat het project ‘POWER Veerkracht op leeftijd’ van Welzijn Lochem weer van start. De cursus bestaat uit zes bijeenkomsten/workshops en is bedoeld voor mensen (60+) die naar zichzelf willen kijken en nadenken over vragen als: ‘wie ben ik? waar sta ik?’ en ‘waar wil ik naar toe?’. De cursus wordt begeleid door Rita Beuving en Henny Jansen, speciaal voor POWER opgeleide vrijwilligers. Zij zijn lid van de plaatselijke POWER-groep, die deel uitmaakt van het landelijk project POWER geïnitieerd door Gilde Nederland. Rita Beuving Rita (74) is een fervent vrijwilliger met inmiddels een rijke bron van ervaring binnen Welzijn Lochem. Zij meldde zich daar nadat zij op haar zestigste stopte met werken binnen de GGZ maar nog volop energie had om haar bijdrage te leveren aan de samenleving. Voor haar een vanzelfsprekende keuze, het omkijken naar een ander en het creëren van een zorgzame omgeving zitten haar in het bloed. Dat is haar ook aan te zien, met haar vriendelijke open blik kijkt ze echt naar mensen, het nodigt als vanzelf uit om je verhaal te vertellen. Zij is het no-nonsense type met een accepterende houding naar de mensen die ze ontmoet. Zo zal menigeen die met haar als vrijwilliger in contact is geweest dat hebben ervaren. Denk aan de buurtbemiddeling waarvoor zij zich 5 jaar heeft ingezet, de projectgroep Eenzaamheid en de ontmoetingsruimte in Epse. Ook bij het project POWER is zij al vanaf het begin (2015) betrokken en heeft inmiddels al vele workshops begeleid. Zij vindt het belangrijk om zich te blijven ontwikkelen en daarvoor biedt POWER voldoende uitdaging. De diversiteit aan mensen met ieder hun persoonlijk levensverhaal, veelal op een kruispunt in hun leven met hun eigen vragen, vraagt om een gerichte begeleiding van het groepsproces zodanig dat een ieder zich gezien voelt. Dat groepsproces is de essentie van de POWER workshops, men zoekt inzicht, (her)oriëntatie en inspiratie en vindt dat bij elkaar. ‘Dat is de kracht van het samenwerken’, aldus Rita. Henny Jansen Henny (68) is sinds twee jaar met pensioen. Hij werkte als verpleegkundige en onderwijskundige binnen het gezondheidszorgonderwijs. Op dit moment is hij volop bezig deze fase in zijn leven opnieuw in te richten. Zo verhuisde hij van Warnsveld naar Lochem en trekt er, samen met zijn vrouw, regelmatig op uit met de caravan. Hij wil nog veel zien en ervaren maar ook zijn steentje blijven bijdragen waar dat mogelijk is. Dat doet hij bij de Alzheimerstichting en de adviesraad Sociaal Domein. Daarnaast wordt hij opgeleid als Berkelschipper en vaart op de zomp. Henny gaat nu, samen met Rita, voor het eerst een POWER groep begeleiden. Hij heeft onlangs de voorbereidende trainingsdagen afgerond en heeft er veel zin in. Hij is benieuwd naar de ervaringen van leeftijdgenoten met betrekking tot het herinrichten van hun leven en ziet uit naar een inspirerende groep van zowel mannen als vrouwen. Een gemengde groep heeft, volgens Henny, een duidelijke meerwaarde door de variatie aan inbreng wat zorgt voor dynamische energie. Het Powerconcept heeft het voordeel dat het veel ruimte biedt voor eigen invulling; er is een kapstok nodig dat geboden wordt door de thema’s maar daarbinnen bepaalt de groep de richting van de ontwikkeling. ‘Wij reiken een platform aan maar de deelnemers gaan vervolgens met elkaar verder en vormen groepjes rond gemeenschappelijke interesses, dat vind ik het mooie van POWER’!