‘Ik doe het ook voor mezelf, ik word er blij van’

Vrijwilligerswerk, de ruggengraat van de samenleving! Wat betekent dat eigenlijk en waarom wordt het zo gewaardeerd en in sommige gevallen erkend met een lintje of in dit geval een publicatie? In de reeks interviews met vrijwilligers voor de Vrijwilliger Centraal spreek ik met Loes van Hooff over haar rol als secretaris van de dorpsraad Epse/Joppe. Loes is architect van beroep. Wat is een dorpsraad en waar staat deze voor? De vereniging is opgericht om de belangen van de inwoners van Epse en Joppe te behartigen en de leefbaarheid te bevorderen. Hiervoor werkt een bestuurlijke kerngroep van zes personen samen met gemiddeld tien andere vrijwilligers. De activiteiten van de dorpsraad Epse/Joppe zijn georganiseerd in een aantal werkgroepen waar steeds twee vrijwilligers per thema zich voor inzetten. Na de gemeentelijke herindeling omstreeks 2015 viel Epse bestuurlijk onder de gemeente Lochem. Hierna volgde de oprichting van de dorpsraad die sindsdien fungeert als schakel tussen de inwoners en de gemeente. De dorpsraad houdt zich bezig met thema's als wonen, zorg & welzijn, sociaal leven, economische bedrijvigheid, infrastructuur, verkeer en veiligheid. Een samenhangend en complex werkgebied waar de dorpsraad haar stem laat gelden. Actueel is nu de uitbreiding van een bedrijventerrein en de nodige verkeerskundige aanpassingen waarbij groenvoorziening, biodiversiteit, welzijn en gezondheid op de agenda staan. Ook de voorstellen voor de plaatsing van enorme windmolens nabij de A1 is een actueel thema. Leefbaarheid voorop Epse kan gezien worden als toegangspoort tot een uniek achterland met het typerende coulissen- en kampen landschap. Ieder kamp bestaat uit akkers op een iets hoger gelegen zandrug, grasland langs de beekjes en boerenerven in de ‘valleien’. Epse ligt aan de snelweg A1 en ontsluit het achterland via de N348. Het belang van deze ontsluiting biedt een breed scala aan natuur, ecologie en diversiteit, bos- en watergebieden van de rivieren IJsel en Dortherbeek. De oude bebouwde kernen langs de A1 zijn de afgelopen jaren in concurrentie geraakt met economische bedrijvigheid. De afslagen van de A1 bleken interessant voor vestiging van bedrijven en groeiden verder uit tot een grootschalig bedrijventerrein. Een zorg voor bewoners die tot uitdrukking komt in de leefbaarheid van het gebied als geheel. Zo wordt nu al melding gemaakt van bederf van aanzicht, overlast van licht, geluid en verkeer. Daar staat tegenover dat meer bedrijvigheid hogere eisen stelt aan de leefbaarheid. Een extra uitdaging: het gebied valt onder twee gemeenten, Deventer en Lochem. Beiden zijn in hoofdlijnen akkoord met verdere uitbreiding van bedrijvigheid, wat gevolgen heeft voor verkeersstromen, natuurbehoud en het historisch landschap. Meer dan ‘alleen dorpszaken’ Sommige dorpsraden houden zich bezig met praktische zaken, maar anderen, zoals die van Epse/Joppe functioneren als vooruitgeschoven posten van de lokale democratie. Ze stemmen regelmatig af met de gemeente en overleggen met een verantwoordelijke wethouder. De vrijwilligers willen serieus genomen worden. Dat vraagt doorzettingsvermogen, heldere argumentatie en het vinden van de juiste gesprekspartners. En altijd: zoeken naar balans tussen belangen; economische of technologische vooruitgang versus veiligheid, welzijn en gezondheid van bewoners.

“Door het delen van mijn kennis, help ik anderen” Hugo Gratama van Andel werkt als vrijwilliger bij LochemEnergie als energiecoach. LochemEnergie is een coöperatie waar je lid van kan worden. De coöperatie ondersteunt iedereen in de gemeente Lochem met verduurzaming van hun huis. De energiecoaches, energieconciërges en andere specialisten helpen zowel woning eigenaren als huurders met het besparen van energie. Maar wat doet een energiecoach eigenlijk? Als energiecoach geef je een op maat gemaakt advies om te verduurzamen, het energieverbruik te verlagen of comfort te verhogen. De hulp van een energiecoach gratis. De bevindingen en het advies worden vastgelegd in een verslag. En daar kunt u mee aan de slag. De maatschappelijke en technische ontwikkelingen op het gebied van klimaatbeheersing en energieverbruik gaan snel. De energiecoach heeft actuele en brede kennis, regelmatig vindt (bij)scholing plaats. Het gaat over ventilatie, lichtbronnen, warmtelekken, (milieu vriendelijke) energiebronnen etc. Er zijn ook specialisaties, collega’s kunnen inhoudelijk op elkaar terugvallen. Hugo heeft een zorgachtergrond en is nu gepensioneerd. Zijn hele leven heeft hij al de interesse te willen weten hoe het werkt. “De magie van het apparaat of proces doorbreken” zoals hij het noemt. En als je weet hoe het werkt kun je het desgewenst aanpassen. Aanpassen aan de wensen die jij hebt als gebruiker. En dat is zijn insteek; de gebruiker staat centraal in zijn adviezen. Dat is ook de rode draad in alles wat hij onderneemt. Als zorgmedewerker in de psychiatrie lag zijn voorkeur in de ambulante zorg. Het helpen van de cliënt in de thuissituatie. Vertrekken vanuit diens leefomstandigheden geeft de mogelijkheid zorg op maat te bieden; dat kun je nu eenmaal niet vanachter je bureau. En juist dat is de overeenkomst met het werk als energiecoach. Wat is de vraag van de bewoner? Factoren die meespelen zijn bijvoorbeeld de gezinssamenstelling, zijn er al aanpassingen gedaan, wat zijn de financiële mogelijkheden. Het feit dat een energiecoach onafhankelijk werkt, zonder belangenverstrengeling, maakt het mogelijk advies op maat te geven. Waarom zou je het dak isoleren als je de bovenverdieping niet gebruikt? Het isoleren van de vloer is vaak een behoorlijke ingreep. Het rendement is 10%. Kies je daarvoor of juist niet. Een advies wordt afgestemd op de persoonlijke portemonnee. Hij geeft liever geen adviezen over met welke leveranciers of bedrijven in zee te gaan. “Ik vind het belangrijk onafhankelijk te blijven “. De motivatie van Hugo is; “door het delen van mijn kennis kan ik anderen helpen passende keuzes te maken. De zingeving, een bijdrage leveren aan een schonere maatschappij, mijn kennis ten dienste stellen”. Hugo is ervaringsdeskundig. Drie jaar geleden is hij verhuist en dat heeft hem de mogelijkheid gegeven zijn kennis toe te passen op zijn nieuwe woonplek. Zelf bepalen wat nodig is voor het optimaliseren van leefklimaat op een zo energiezuinige wijze. “Daar geniet ik nu echt elke dag van”. Hij woont in een monumentaal pand waar maar beperkt aanpassingen zijn toegestaan. Dus een behoorlijke uitdaging en het vraagt een portie creativiteit. Een voorbeeld; de originele ramen met enkel glas mogen niet vervangen worden door HR+++. De oplossing is ramen met een vacuümruimte, waardoor er zeer weinig warmtegeleiding plaats vindt tussen de glasplaten . En zo blijft ook de uitstraling van het originele pand gespaard. Heeft u belangstelling voor het aanvragen van een advies, bel dan 0573-764007 of mail naar [email protected] . Kijk op de site https://lochemenergie.org/diensten/ voor meer informatie.

Je kunt denken dat iedereen zich wel kan redden in de digitale wereld. Maar dat is helaas niet zo. Een deel van onze bevolking zit behoorlijk met de handen in het haar als er iets op een computer, tablet of mobiele telefoon moet gebeuren. Het contact met de gemeente bijvoorbeeld gaat steeds vaker digitaal. Als je dat zelf niet goed kunt heb je een probleem. Gelukkig zijn er veel vrijwilligers die willen helpen bij het oplossen van computer- of telefoonproblemen. Omdat persoonlijk contact goed werkt zijn er, ook in de bibliotheek in Gorssel (‘Bij de bieb’) inloopspreekuren. Daar zijn Jenny Wedzinga, Rob Schrok en Koos Bleeker elke dinsdagmorgen van 10.30 tot 11.30 en op de 2 e en 4 e donderdag van de maand van 10.00 tot 12.00 uur aanwezig om vragen te beantwoorden en om te helpen bij digitale problemen. Ze helpen je graag verder op de digitale snelweg. Jenny: “Via mijn werk had ik al digitale vaardigheden opgedaan. Eenmaal met pensioen werd mijn computerkennis niet meer bijgehouden. De mogelijkheid om via ‘Bij de Bieb’ digitale vaardigheden verder te ontwikkelen heb ik aangegrepen. Na een tijdje werd me gevraagd of ik vrijwilliger wilde worden. Dat leek me erg leuk, om anderen te kunnen helpen en om zelf bij te blijven. Een van de eerste vragen die ik kreeg herinner ik me goed. Iemand had eindelijk een mobiele telefoon gekocht. In de winkel was alles geïnstalleerd en klaar gemaakt voor gebruik. Maar wat is klaar als je nog nooit met iets digitaals hebt gewerkt? Met “het ding” in de hand, een wanhopige blik en het huilen nader dan het lachen, werd er hulp gezocht in de bibliotheek. Hoe fijn is het dan te kunnen helpen. Na de eerste hulp gaan we stap voor stap verder. Als “het ding” dan een handig gebruiksapparaat is geworden, kun je meer leren met de cursus Klik en Tik . Het is echt heel leuk om mensen te kunnen helpen”. Klik en Tik is een online cursus voor wie weinig of geen ervaring heeft met computers, internet, mobiele telefoon enz. De cursus kan thuis gedaan worden, maar op dinsdagmorgen zijn Jenny, Rob en Koos in de bibliotheek in Gorssel om te helpen als er iets niet lukt en om vragen te beantwoorden. Reserveren is noodzakelijk: via e-mail: [email protected] of gewoon per telefoon: 0575-492045. Koos: “Ons enthousiaste Digiteam heeft al veel ouderen wegwijs kunnen maken in het gebruik van de digitale apparatuur. Naast technische ondersteuning is er ook vaak prettig sociaal contact. Cursisten komen graag terug om wat bij te praten. Dit past ook helemaal in de opzet van ‘Bij de bieb’. Het zou fijn als er zich nog een paar vrijwilligers zouden aanmelden, dan kunnen er meer mensen geholpen worden”. Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) Dingen regelen met de overheid, het moet steeds vaker via internet. Veel mensen vinden dit lastig. Wilt u iets regelen via de computer of leren omgaan met websites en kunt u daarbij hulp gebruiken? Rob: “Met ons team komen we er meestal wel uit. Wat de één niet weet, weet de ander. Omdat we zelf ook nog steeds bijleren, begrijpen we heel goed welke problemen minder ervaren gebruikers kunnen hebben. Wij halen er voldoening uit te kunnen helpen en mensen blij en opgelucht te zien. Kom dus naar de bibliotheek, u hoeft geen lid te zijn van de bibliotheek en het is gratis! De digivrijwilligers zien u graag komen!