'Die glimlach, daar doe ik het voor’

Inez Pels (77) maakte in1969 voor het eerst kennis met de Zonnebloem. Als novice en verpleegkundige mocht zij deelnemen als vrijwilliger aan de vakantieweek die gehouden werd bij het klooster. Nu kent de Zonnebloem de bootvakanties en de regionale afdelingen, die zich inzet voor mensen met een lichamelijke beperking. Het kloosterleven werd niet haar levensinvulling, maar de Zonnebloem is in haar hart gebleven. “Vroeger werden de gasten (deelnemers) op brandcards opgehaald door militairen voor een vakantie week en de verpleegkundigen gingen mee in de militaire ambulance. Rolstoelen waren er toen nog niet veel. Er was er één grote ruimte waarin de gasten door de vrijwilligers werden verzorgd en waar voor hen werd gekookt en verder werden de tuinen van het gastgebouw gebruikt. Nu gaan we met deelnemers naar hotels met alles erop en eraan en hoeven we zelf niet meer te koken.” Een kleine illustratie van hoe een vroegere vakantie bij de Zonnebloem eruit zag in vergelijking met nu. Naast de landelijke vakanties zijn er plaatselijke afdelingen die gekoppeld zijn aan regio’s. Vanuit deze afdeling worden er allerlei activiteiten georganiseerd en vinden ook de één-op-één activiteiten plaats. Dit jaar bestaat de afdeling Lochem-Laren 40 jaar. In deze coronatijd is het contact belangrijk gebleven. Inez zet zich tegenwoordig in voor de afdeling Lochem-Laren en heeft een vaste deelnemer waar ze één keer in de twee weken naar toe gaat voor de gezelligheid. Tijdens de lockdown werd het contact onderhouden door kaartjes te sturen met een kleine attentie en door veel te bellen, zodat mensen wisten dat er aan hen werd gedacht. En, als het kon, dan werd er nog steeds op bezoek gegaan; “Heb je geen klachten en niet verkouden? Dan kom ik eraan.” Volgens Inez zijn alle vrijwilligers bij de Zonnebloem zeer betrokken, maar ze zou voor de toekomst graag zien dat ook meer jongeren zich aan zouden melden als vrijwilliger. “In Lochem en Laren heb je veelal oudere deelnemers, maar er zijn ook steeds meer jongere deelnemers. Het zou mooi zijn als de jongere deelnemers, samen met een jongere vrijwilligers (straks) naar een evenement kunnen gaan. Vanuit gedeelde interesses.” Naast het plezier dat zij beleeft met deelnemers en vrijwilligers, heeft ze gedurende haar tijd bij de Zonnebloem ook veel geleerd. “Bij de Zonnebloem leerde ik over nieuwe verpleeg- en verzorgtechnieken, zoals hoe verschillende insulinepompjes werken. Deze ervaringen kon ik als docent Verpleegkunde meenemen de klas in, zodat mijn kennis en kunde bij bleef.” Daarnaast heeft ze voor de Zonnebloem verschillende rollen vervult; van hoofdverpleegkundige tijdens de vroege bootvakanties tot aan voorzitter en secretaris van de afdeling Lochem-Laren. Zoals ze zelf zegt; “Er is veel mogelijk.” Om te zorgen dat de afdeling Lochem-Laren haar activiteiten, vakanties en huisbezoeken mogelijk kan blijven maken, moedigt Inez iedereen aan om loten te kopen voor de Zonnebloemloterij. Deze loten kunnen nog tot oktober gekocht worden en 8 november is de trekking.

Sluiting dreigde vorig jaar voor Het Hart in Eefde na het faillissement van het horecagedeelte. Een aantal Eefdenaren wilde dit voorkomen en ondernam actie. Cora Hoogendam en Erik van Silfhout sloten zich aan en zijn met vele andere vrijwilligers druk in de weer om Het Hart weer tot kloppend en bruisend middelpunt van Eefde te maken. Aan de slag “Een kleine groep is vorig jaar aan de slag gegaan om een dorpshuis te realiseren”, vertelt Cora. “Er is een oproep in de media gedaan, om te kijken of er genoeg energie onder de bewoners was om Het Hart te behouden en er een gezellig dorpshuis van te maken. En dat was er, veel inwoners willen het Hart behouden. Vanaf oktober vorig jaar startten zo’n twintig vrijwilligers. Allereerst om het gebouw gezelliger te maken. De bar is verbouwd en de wanden hebben een nieuwe kleur gekregen. We hebben nog allerlei ideeën om met gordijnen, verlichting en kamerschermen een gezellige huiskamersfeer te creëren. Best een uitdaging, want het moet natuurlijk ook voor de verenigingen functioneel blijven. Daarnaast zijn voorbereidingen voor ontmoetingsmomenten gestart.” Voor en door inwoners Dorpshuis Het Hart is van oorsprong een zalencentrum waar verenigingen terecht kunnen en het gezondheidscentrum met artsen, fysiotherapeuten en de apotheek is er gevestigd. Erik legt uit wat het uiteindelijke doel is: “We willen een plek zijn voor en door Eefdenaren, waar je gemakkelijk naar binnen stapt om eens andere mensen te ontmoeten dan je vrienden, kennissen of buren. Maar ook voor eenzamen en mensen die hier komen wonen en nog niemand kennen is dit een leuke plek om anderen te ontmoeten.” “Er zijn inmiddels twee inloopmomenten op de dinsdagochtend en de donderdagmiddag. Iedereen is welkom voor een kopje koffie, een praatje, of om een spelletje te doen. Erik: “We willen de inloopmomenten graag uitbreiden op andere dagen en meer activiteiten ontwikkelen, zoals bijvoorbeeld een spelletjes-/themamiddag of filmavond. Uiteraard willen we de bestaande horeca niet in de wielen rijden, maar een aanvulling zijn.” Vrijmibo “Sinds een paar weken is ook gestart met een vrijdagmiddagborrel van 16.00 tot 18.00”. vult Cora aan. “Hiervoor gebruiken we de kelder en dan schenken we frisdrank, wijn of een biertje, in plaats van de koffie of thee die we overdag schenken. We hopen dat dit gaat draaien en dat we meer mensen van allerlei leeftijden trekken. Hoe groter de groep die het dorpshuis weet te vinden, hoe beter. Nieuwe mensen brengen ook weer nieuwe ideeën en andere mensen mee.” “Hoe mooi zou het zijn als we bij Het Hart nieuwkomers in contact kunnen brengen met andere inwoners” Naast haar vrijwilligerswerk voor Het Hart begeleidt Cora een buitenlandse gezin, dat in Eefde is komen wonen en leest ze voor vanuit de Voorleesexpres. En ook Erik zet zijn ervaring als leerkracht in voor nieuwkomers, ondanks zijn pensionering. Hij helpt Oekraïners met het leren de Nederlandse taal. Beiden zien hoe geïsoleerd deze mensen vaak zijn. Cora: “De Nederlanders waar deze mensen contact mee hebben zijn veelal hulpverleners en dat is toch heel wat anders dan een gezellig gesprek met een buur of dorpsgenoot. Hoe mooi zou het zijn als we ze bij Het Hart in contact kunnen brengen met andere inwoners. Nog een idee om de rol van Het Hart in Eefde verder uit te breiden.” Aanmelden als vrijwilliger, Het Hart afhuren voor een bijeenkomst of informatie over de activiteiten? Kijk dan op www.hetharteefde.nl

Het vrijwilligerswerk zit in haar genen. Ze doet het dan ook al vele jaren bij diverse gelegenheden met veel betrokkenheid, plezier en liefde. Dat geeft haar veel voldoening. In het ouderlijk gezin is ze naar Turkse normen en waarden opgegroeid. Als volwassen, moderne Islamitische vrouw heeft ze haar plek in de Lochemse gemeenschap gevonden: in de Turkse, maar zeker ook bij de Lochemse inwoners. Ayse Boya vertelt. AL VROEG VOOR ANDEREN KLAARSTAAN Als 2-jarige is Ayse met haar ouders vanuit Turkije naar Nederland verhuisd en in Lochem komen wonen. Thuis is alles Turks, maar op school leert ze de Nederlandse taal en cultuur. “Voor de mensen van de eerste generatie gastarbeiders heb ik veel kunnen betekenen. Maar ook bij sterfgevallen heb ik veel kunnen helpen. Een Turkse/Islamietische gewoonte is om zeven dagen lang de nabestaanden zorg uit handen te nemen, want zij moeten kunnen rouwen. Aan de gastvrijheid, die hoog in het vaandel staat, kunnen ze dan niet voldoen. Buren bieden de nodige troost door voor al het eten te zorgen: ontbijt, lunch, avondeten en ook koffie en thee met lekkere dingen voor iedereen die langskomt. Na de begrafenis verwerkt ieder het verlies op zijn eigen manier. Over het algemeen wordt elk jaar de sterfdag herinnerd door zoveel mogelijk ‘sadaqa’ (liefdadigheid) te verrichten. Dit houdt in dat je in naam van je overleden dierbaren, vrijwillig etenswaren uitdeelt en diensten verricht om Allah tevreden te stellen. Wij verzoeken mensen daarbij de overledene te herdenken en gedenken, door zijn/haar naam in het gebed mee te nemen”. LIEFSTE WENS: EEN EIGEN WINKEL Ondernemend als Ayse is, heeft ze gedroomd van een eigen winkel. Deze droom kwam uit, al duurde het niet lang, door Turkse levensmiddelen te verkopen in de winkel van de Selimiye moskee in Lochem. Ayse: “En dan verkopen aan alle mensen die hier binnen komen: niet alleen de moskee bezoekers. De meeste contacten en netwerken zijn mede dankzij ‘het winkeltje’ tot stand gekomen. Sindsdien houd ik deze contacten warm. Het liefst zie ik de Turkse cultuur naast de Nederlandse, Lochemse cultuur bestaan”. Dat doet zij door met één warme hand veel voor haar cultuur te doen en met haar andere warme hand contact met de Lochemse mensen te houden. “Ik wil zowel naar de kerk als naar de moskee kunnen gaan waar niemand commentaar of kritiek op heeft. Beiden gebouwen bieden meer dan geloofsbelijdenis. Er zijn rondleidingen, lezingen in de moskee en concerten, tentoonstellingen, spreekbeurten in de kerk, die interessant voor iedereen zijn.” GEDACHTENISBIJEENKOMST LEVENDE NAMEN Op de route van de gedachtenisbijeenkomst Levende Namen op de Nieuwe Begraafplaats Lochem, 29 oktober a.s. staat Ayse met nog enkele vrijwilligers van de moskee, bij het Islamitische gedeelte om iedereen troost te bieden. Dat doen zij door ‘helwa’, het Turkse troosteten, uit te delen aan ieder die een naam levend wil houden. “Noem tijdens je gebed of in je gedachten vanavond de naam of namen van diegene die van je heen gegaan is of zijn, opdat ze niet worden vergeten. Ik hoop van harte, dat mijn geloofsgenoten de gedachten, om vlak voor zonsondergang op deze specifieke avond geen begraafplaats te bezoeken, opzij kunnen zetten. Immers, de sfeer en de intentie zijn anders en kunnen bijdragen aan mooie, nieuwe contacten en lieve, troostende woorden”.