'Die glimlach, daar doe ik het voor’

Wat hebben ‘t Overschotje”, “de derde helft” en “de gist in het brood” met elkaar te maken? ’t Overschotje is een Lochemse sportvereniging, die al meer dan 100 jaar bestaat en in de omgeving bekend is door de verschillende sportmogelijkheden en door de jaarlijkse oliebollenacties. De term “de derde helft” wordt dikwijls gebruikt voor mensen die boven de 55 zijn. En de gist in het brood dan? Dat staat voor Jan Lenselink. BOWLS In ’t Overschotje zijn nieuwe initiatieven geboren. Jan Lenselink vertelt hoe de club veel te bieden heeft. De vereniging richt zich met name op de senioren. Er wordt veel geschreven over die leeftijdsgroep, waar te weinig bewogen wordt en veel eenzaamheid wordt ervaren. Jan, als de gist in het brood, maakt zich sterk als de verbindende factor: èn bewegen èn minder eenzaamheid door de gezellige sfeer. Maar ook samenwerking met andere verenigingen, bijvoorbeeld de fietsclub, is zijn doel. Jan: ”Samen met mijn vrouw ben ik enthousiast voor BOWLS, een Engelse sport dat wat weg heeft van JEU DE BOULES: beide sporten hebben het simpele principe om grote ballen zo dicht mogelijk bij een klein balletje neer te leggen. Degene die dat het beste doet, is de winnaar. Het is afwisselend: je loopt kleine stukjes, maar je moet ook nadenken. Laat ik de bal links om of rechts om rollen? Waar kan ik de tegenstander wegtikken en mijn bal zo dicht mogelijk bij het doel, de jack, rollen? Doordat het zwaartepunt van de ronde bal niet in het midden ligt, maakt deze een curve”. VERBINDEN Na zijn opleiding heeft Jan in het buitenland gewerkt en daarna in de ouderenzorg, waarvan een aantal jaren als directeur van verzorgingshuizen. Zijn deur stond altijd open en ook nu bemiddelt en regelt hij graag. De ervaringen die hij toen in contacten met bewoners en instanties heeft opgedaan, komen nu goed van pas. Niet alleen bowls, maar ook andere sportclubs kunnen volgens Jan veel betekenen voor de ouderen. Het Nationaal Ouderenfonds en Welzijn Lochem steunen het project “De Derde Helft”. Jan kan plukken uit al die jaren levenservaring: “Het is belangrijk dat we elkaar helpen en ondersteunen. Het blijft lastig om over je eigen schaduw heen te stappen, om de angst voor verandering te overbruggen. Het zou bijvoorbeeld mooi zijn wanneer er beweegmakelaars zijn om inwoners te helpen de beweegwensen te onderzoeken en hen te verwijzen naar de juiste sport. Zo kunnen we met elkaar de gist van een goed en lekker brood worden”. PLEZIER EN GEZELLIGHEID ’t Overschotje heeft een eigen clubgebouw op de Elze, waar veel gaat veranderen, maar de gezelligheid blijft. Daar kan in de zomer buiten bowls en jeu de boules gespeeld worden. Bowls wordt in de winter in sporthal De Branink in Laren gespeeld. Jeu de boules wordt het hele jaar door buiten gespeeld. Vanaf eind maart komt daar “De Derde Helft” bij. In de komende weken komt over dat project meer informatie beschikbaar. Jan: “Het samen sporten, daarna wat drinken, er met elkaar zijn, daarvoor maak ik deelnemers enthousiast. Bowls en jeu de boules zijn serieuze sporten, waar ook ouderen veel plezier aan kunnen beleven. Kom een keer kijken en doe mee! Op onze website vind je de nodige informatie”. www.overschotje.nl

Op de laatste dag van juli ontmoet ik Erik Mol in de IVN Natuurtuin in Lochem, gelegen op de hoek van de Albert Hahnweg/Enkweg. Deze groene stadsoase wordt onderhouden door een enthousiaste groep vrijwilligers. Erik is zelf al 43 jaar vrijwilliger bij IVN Noord-Midden Achterhoek en op dit moment verantwoordelijk voor de redactie van de digitale afdelingsnieuwsbrief en het beheer van de website. Natuur en milieu hebben een centrale plaats in het leven van Erik. Zijn interesse werd gewekt toen hij een schooltuintje kreeg. Erik koos daarna bewust voor de lagere en middelbare tuinbouwschool en volgde de opleiding HBO milieukunde in Deventer. Vervolgens werkte hij dertien jaar als beleidsmedewerker milieu bij de gemeente Hengelo Gld. en ging in 2005 aan de slag bij de gemeente Bronckhorst. Als beleidsmedewerker duurzaamheid en energietransitie was hij nauw betrokken bij de ontwikkeling en totstandkoming van Solarpark de Kwekerij. Een natuurinclusief zonnepark in Hengelo Gld. In november 2024 is Erik met vervroegd pensioen gegaan om in de laatste levensfase voor zijn vrouw Arry Overgaauw te kunnen zorgen. Bij zijn afscheid gaf hij de gemeente Bronckhorst een boom cadeau en kreeg zelf een Duurzame Ster tegel. De Natuurtuin Lochem is voor Erik een betekenisvolle plek. Hij is betrokken geweest bij de aanleg ervan in 1984 en leerde hier zijn vrouw kennen. Arry heeft de IVN natuurgidsencursus gedaan en is in de loop van de jaren een echte natuurliefhebber geworden. Zij is op 14 juni jl. overleden. Haar oog voor detail klinkt voortdurend door tijdens de rondleiding, wanneer Erik vertelt over de kloosterkruidentuin, de houtwal en het insectenhotel. Bladeren, bloemen, vlinders, stenen en schelpen. Niets blijft onopgemerkt voor Arry. Erik blijkt een duizendpoot. Liefde voor natuur en milieu zijn de rode draad in zijn vrijwilligerswerk. Erik kijkt voortdurend wat hij kan bijdragen aan een leefbare samenleving en gaat actief op zoek naar vrijwilligerswerk dat past bij zijn opleiding, werk en de persoon die hij is. Hij werkt graag samen met mensen die zijn interesse of passie delen. In 1986 is hij medeoprichter van Kringloopwinkel De Cirkel in Lochem (tegenwoordig 2Switch). Hij werkt er als vrijwilliger tot 1989 en is tevens voorzitter van de Milieugroep Lochem tot 1998. Erik zet zich als ambassadeur leefbare stad in voor vergroening, verbetering van de leefomgeving, ontwikkeling van de natuur en verhoging van de biodiversiteit. Hij wil voor mensen een fijne plek creëren en de natuur kans kan geven zich te ontwikkelen. De Natuurtuin in Lochem is daarvan een uitstekend voorbeeld. Erik levert ook een vrijwillige bijdrage als bestuurslid van de Energiecoöperatie LochemEnergie Warmte en secretaris van Stichting Marke Lochem. Daarnaast ondersteunt hij het bestuur van Stichting De Groene Pluim en is hij actief bij Stichting De Groene Sprong, Landschapswerkgroep´t Gagel (Lochem), Burgerinitiatief Drinkbare Berkel en Solarpark De Kwekerij waar hij rondleidingen verzorgt. En als het regent en Erik even niets te doen heeft? Dan verzorgt hij de ledenadministratie bij het Historisch Genootschap Lochem Laren Barchem. En voor een ieder die fysiek niet de mogelijkheid heeft in beweging te komen? Erik benadrukt dat het leveren van een financiële bijdrage door duurzame streekproducten te kopen, donateur te worden of te kiezen voor lidmaatschap van een vereniging ook van grote betekenis kan zijn.

Samen met haar man Serge is Esther van Dijk uit Gorssel heel wat uren te vinden in de Detmerskazerne in Eefde. Als vrijwilliger is ze actief voor het Veteranen Ontmoetingscentrum (V.O.C.) dat er is gevestigd in de voormalige officiersmess. Esther en Serge zijn zelf veteranen. In 1996 en 1997 zijn zij voor Defensie uitgezonden naar Bosnië. Na deze missie zijn beiden afgezwaaid en hebben ze een gezinsleven opgebouwd. Esther behaalde in dienst haar diploma voor vrachtwagenmonteur, maar gebruikte dit in eerste in instantie niet. Esther: “ Toen ik uit het leger ben gegaan was ik zwanger en kon geen parttimebaan als monteur vinden, toen ben ik via mijn schoonouders in de horeca terecht gekomen. Het monteurswerk mistte ik heel erg, dus na een aantal jaren ben ik weer aan de slag gegaan als service adviseur bij Skoda, Volvo, MAN en nu werk ik alweer een aantal jaar bij Volkswagen Deventer.” Zo gingen er 25 jaar voorbij en Esther deed eigenlijk weinig met haar veteraan-zijn. Tot zij en Serge via een kennis in contact kwamen met het Veteranen Ontmoetingscentrum in Doetinchem en dachten, maar dit is toch wel ontzettend leuk. Esther vertelt: “Ik ben daar in het bestuur gekomen en twee jaar actief geweest. Maar Doetinchem is best ver en rondom onze woonplaats Gorssel was verder niets voor veteranen, dus dat was het startschot voor een nieuw centrum.” “Deze plek is heel bijzonder” “We zijn gestart in een schooltje in Epse. Daar hebben we drie maanden gezeten en toen kregen we deze plek aangeboden. Dit is echt voor ons en voor veel veteranen dé plek. Ik weet nog toen we hier begonnen en er een oude dienstplichtige langskwam. Hij liep onder de poort door en zag dat een groot deel van de kazerne afgebroken was en die man heeft ontzettend staan huilen. De plek is voor met name voor veel ex-dienstplichtigen heel bijzonder. De kazerne heeft ze op één of andere manier omarmt. Je hoort veel verhalen over hoe ze het hier naar hun zin hebben gehad.” Inmiddels ontmoeten de veteranen elkaar alweer acht jaar in de Detmerskazerne. Het ontmoetingscentrum in Eefde is onderdeel van een landelijk orgaan Veteranen Ontmoetingscentra. Esther geeft uitleg: “Er zijn 25 plekken door heel Nederland en één op Curaçao. Om rond te komen krijgen we een klein beetje subsidie vanuit het overkoepelend orgaan en vragen we een bijdrage aan de mensen die hier komen als we bijvoorbeeld eten maken of activiteiten organiseren. Daarnaast overleggen we momenteel met de gemeente over met name de huur van deze plek. Het is een dure plek, maar we willen hier niet weg, want het ontmoeten hier is heel belangrijk voor de veteranen.” ‘Een luisterend oor kost niets’ “We zijn vooral ’s avonds geopend en draaien volledig op vrijwilligers. Dat zijn niet allemaal veteranen, maar veelal ex-dienstplichtigen en partners van ex-militairen. De mensen die hier komen zijn heel divers uit alle geledingen van defensie en het thuisfront en van alle leeftijden. Heel mooi vind ik dat het vrouwengehalte hier hoog is. Dat geeft aan dat we laagdrempelig zijn en men hier snel vertrouwd is. Het doel van een ontmoetingsplek is r uimte bieden aan mensen om lotgenoten te ontmoeten en eventueel te praten over dingen die ze hebben meegemaakt. Het is de plek, de rust en de ruimte, maar ook de vrijwilligers en hun luisterend oor. Dat kost niks, maar het is zo kostbaar voor degene die het ontvangt. En dat is wat we hier willen bereiken.”