"De POWER-workshops hebben ons veel gebracht"

Op een lichtbewolkte ochtend in Gorssel ligt openluchtzwembad De Boskoele er vredig bij. De vogels fluiten, het bad glinstert in het ochtendlicht en de bosrijke omgeving straalt rust uit. Midden op het terrein komt Bianca Gardien me sportief tegemoet lopen. Als assistent-bedrijfsleider is zij de drijvende kracht achter het reilen en zeilen van het zwembad. "Er is altijd wat te doen," zegt ze. En dat doet ze grotendeels samen met een grote groep vrijwilligers. Van alleen jongeren naar een hecht team Toen Bianca in 2019 begon, werkte er alleen een groep jongeren met een nulurencontract. Al snel zag ze in dat dit niet genoeg was om alles draaiende te houden. “Ik wist: dit red ik niet alleen.” Ze begon te bouwen aan een team en dat groeide uit tot een betrokken club van zo’n 40 mensen: de helft vrijwilligers, de andere helft jongeren met een bijbaan. Er zijn meerdere vrijwillige groepen actief: de groengroep, de lifeguards, de ‘bloemenmeisjes’ van Vrouwen van Nu uit Eefde die al 25 jaar de bloembakken verzorgen en vrijwilligers die bijvoorbeeld het gras maaien of in de winter het terrein controleren. De groengroep – een enthousiaste club van zo’n 10 tot 12 mannen en vrouwen komt wekelijks op dinsdagochtend helpen met groenonderhoud en kleine klussen. Ze starten de ochtend steevast met koffie. “Het is niet alleen werken; het is ook gezelligheid en samen iets neerzetten.” De lifeguards vormen een andere belangrijke groep. "Vroeger stonden hier vooral jonge mensen aan het bad, maar dat is best een verantwoordelijke rol. Ik ben toen actief gaan zoeken naar 30+ vrijwilligers." Met succes: via de eigen vrijwilligers en de lokale waterpoloclub wist Bianca een stabiele groep op te bouwen. De club kan als dank en waardering met korting in het zwembad trainen. Alle lifeguards krijgen een opleiding in BHV en reanimatie, want veiligheid staat voorop. Werven via het netwerk Wat is het geheim? “Het begint bij verbinding,” zegt Bianca. Vrijwilligers komen vaak via haar eigen netwerk of dat van de vrijwilligers. Het zijn vaak bekenden van bekenden.” Naast haar werk op het zwembad geeft ze sporttrainingen in de regio. “Tijdens die lessen vertel ik over de Boskoele en nodig ik mensen uit om mee te helpen. Ook jongeren vinden via via hun weg naar het bad voor een bijbaan. Dit jaar kwamen er zeven nieuwe medewerkers bij. Zij werken in de kiosk of worden opgeleid tot lifeguard. “Ik geef ze vrijheid én verantwoordelijkheid.” Vrijwilligers waarderen én behouden Bianca doet veel om vrijwilligers aan het zwembad te binden. Ze zorgt voor waardering en een prettige sfeer: met een gezamenlijke lunch, een barbecue bij het zomeroverleg en met kerstpakketten. “Het zijn kleine dingen die veel betekenen.” Ook is er aandacht voor een goede werkbalans. “Er is veel werk, zeker op drukke zomerdagen. Maar ik let erop dat niemand overvraagd wordt.” En wie zich wil ontwikkelen, krijgt die kans. Sommige vrijwilligers groeien door, bijvoorbeeld van groengroep naar lifeguard. Iedereen krijgt bovendien een gratis (familie)abonnement. Haar gouden tip? “Wees zichtbaar, werk mee en luister naar hun ideeën. Vrijwilligers hebben vaak goede tips waar ik wat mee kan én doe. En waardeer hun inzet; vrijwilligers zijn geen vanzelfsprekendheid.

Doorgaans ligt de kazerne aan de Van Damstraat in Barchem er verlaten bij. Als je niet bekend bent in het dorp, zou je zelfs kunnen denken dat hier nooit iets gebeurd. Grote overheaddeuren onttrekken de twee brandweervoertuigen aan nieuwsgierige blikken. De wervende teksten aan het metalen hekwerk naast lege parkeerplaatsen wapperen in de wind: Brandweer Barchem zoekt vrijwilligers! (m/v) Durf jij de uitdaging aan? Het Barchemse straatbeeld verandert wanneer de pieper afgaat. Er verschijnen (bak- en lig) fietsende mannen in zwarte brandweerkleding met een rode streep op hun borst. Een enkeling trekt een sprintje richting kazerne. Vrijwilligers uit het buitengebied stuiven (soms letterlijk) met de auto richting de kleine dorpskern. Alle brandweerlieden wonen of werken dicht in de buurt van de kazerne. En dat is niet voor niets: de aanrijtijd is ’s nachts vier minuten, overdag krijgen de vrijwilligers vanwege mogelijke drukte op de weg dertig seconden extra. Postcommandant Bert Nijenhuis is trots op zijn team én continu op zoek naar nieuwe mensen. De vijftien vrijwilligers zijn 24 uur per dag, 7 dagen per week paraat om hulp te bieden bij branden of hulpverlening bij ongevallen. Aan de hand van de postcode is er een routeplanner die bepaalt welk team er het snelst kan zijn. Er moeten minimaal 6 vrijwilligers in de auto zitten voor de brandweer kan uitrukken. Met de huidige vijftien vrijwilligers is dat een uitdaging, met name overdag. Er wordt actief gezocht naar nieuwe teamleden die in Barchem wonen en vanuit huis werken. Ook als je parttime werkt en enkele dagdelen beschikbaar bent, ben je van harte welkom. De auto vertrekt zodra er genoeg menskracht aanwezig is. Het woord auto blijkt overigens een understatement: het betreft een tankautospuit met een waterreservoir van 3000 liter en een pompcapaciteit van 2400 liter per minuut. De brandweerwagen kan worden ingezet bij grotere branden. Mocht de klus groter zijn dan het Barchemse team aankan, dan wordt opgeschaald naar meerdere auto’s en komt er hulp vanuit Ruurlo, Borculo of Lochem. Uiteraard verleend ook Barchem bijstand aan deze korpsen. Eenmaal onderweg is er contact met de alarmcentrale en ontstaat een steeds completer beeld van wat aan de hand is. Er wordt gewerkt volgens protocollen. Wanneer de auto ter plaatse komt weet iedereen precies wat er moet gebeuren. Tijdens het interview met Bert, Frank, Ronald en Martijn wordt helder dat de brandweervrijwilligers van Barchem een hecht en betrokken team zijn, dat op dit moment uitsluitend uit mannen bestaat. Er wordt naarstig gezocht naar vrouwen. De brandweerlieden hebben allemaal een tweejarige opleiding gevolgd. Daarnaast is er sprake van een terugkerende medische keuring. Iedere maandagavond wordt geoefend om geleerde kennis op peil te houden. Frank, Ronald en Martijn zijn respectievelijk 15, 7 en 18 jaar lid van het team en actief benaderd om bij de brandweer te komen. Samenwerken en van betekenis zijn voor mens en dier in de eigen omgeving geeft hen veel voldoening. De individuele kwaliteiten en inbreng van de leden worden binnen dit team zeer gewaardeerd. Aan animo om de handen uit de mouwen te steken geen gebrek. Er wordt flink gebaald als de auto net weg is. ‘ En dan sta je hier met z’n drieën omdat je te laat bent’. Er zijn te veel verhalen om hier te delen: naast serieuze zaken, hebben deze vrijwilligers door de jaren heen zeker ook leuke en grappige dingen meegemaakt. Ben je sportief, stressbestendig en praktisch ingesteld? Ben je tussen 18 en 45 jaar oud en heb je een goede lichamelijke en geestelijke conditie? Kun je improviseren, houd je van een bak sterke koffie en beschik je over een behoorlijke dosis doorzettingsvermogen en verantwoordelijkheidsgevoel? Dan is dit team op zoek naar jou! Wil jij weten wat het brandweerwerk en het Barchemse team te bieden hebben? Bekijk de vacature op onze website, neem contact op met postcommandant Bert Nijenhuis of spreek één van de huidige vrijwilligers aan en stel je vragen. Ze zijn er klaar voor.

Wat doe je als je fanatiek legobouwer bent en graag bijzondere items aanschaft? Het bouwen geeft de meeste voldoening, verzamelen is ook leuk, soms maak je een project meer dan één keer, maar dan? In 2015 besloten de broers Jeroen en Frans Snijders Blok hun grote verzameling van ongeveer 1000 legosets niet meer alleen op zolder te bewaren, maar ze uit te lenen aan belangstellenden. Daarvoor werd de Stichting legotheek Eefde opgericht. Ik spreek met Dianca, één van de ruim 30 vrijwilligers die actief zijn in de legotheek. Ze vertelt met passie over de geschiedenis en de werkwijze van deze, voor Nederland unieke lego-uitleen. Zelf is ze, samen met haar zoon Chris enthousiast legobouwer, lid sinds 2018 en ruim 4 jaar actief als vrijwilliger. (Chris is met 14 jaar een van de jongste vrijwilligers) De legotheek werd ondergebracht in dorpshuis “Het Hart”. Door de groei van het aantal beschikbare sets was de ruimte daar na twee jaar te klein geworden. In het poortgebouw van de voormalige Detmerskazerne werd een nieuw onderkomen gevonden. Toen ook die ruimte te krap werd verhuisde de legotheek naar de oude gymnastiekzaal naast OBS Villa 60 in Eefde. Na wat aanpassingen is daar sinds juni 2023 een grote, overzichtelijke ruimte voor de meer dan 3000 legosets. Door de hoogte van de zaal was het mogelijk om er (in de winter 2024/2025) een verdieping in aan te brengen om het uitleen aanbod nog beter en overzichtelijker te kunnen presenteren. Regelmatig worden er nieuwe sets aangeschaft, zo blijft het aanbod uitdagend. Dit alles kan betaald worden vanuit het lidmaatschaps- en uitleengeld. Het aantal leden van de legotheek blijft groeien. Het zijn er nu zo’n 2000. Ze zijn van alle leeftijden en afkomstig uit de zeer wijde omgeving. Al het werk in de legotheek wordt gedaan door vrijwilligers. Dat zijn niet alleen fanatieke legobouwers, je kunt om veel redenen mee gaan helpen. Dianca: “Het contact met de leden en met de groep medewerkers is voor mij een reden om dit te doen. Ik ben afgekeurd, zit veel in een rolstoel en ik miste toen de contacten met mijn collega’s. Ik was op zoek naar iets dat mij voldoening zou geven en dat heb ik hier gevonden. Ik ben drie á vier dagen per maand in de legotheek aanwezig. Ik doe vooral de uitleenadministratie, aan de balie spreek je veel mensen. Na een dag werken ga ik meestal met veel nieuwe energie naar huis.” Als vrijwilliger doe je vooral wat je leuk vindt en waar je goed in bent. Je bepaalt zelf hoeveel tijd je beschikbaar bent. De werkzaamheden omvatten o.a. bezetting tijdens de openingstijden, uitleenadministratie, nieuw aangekochte, ingebrachte sets of schenkingen klaarmaken om uit te lenen, reparatie en onderhoud, websitebeheer, redactie en pr. Twee tot vier keer per jaar is er een vrijwilligersbijeenkomst. Jaarlijks is er voor alle vrijwilligers (ook het bestuur werkt als vrijwilliger) een barbecue en een stamppotbuffet.